Bultrug Timmy op weg naar Noordzee in stalen bak, maar experts vrezen het ergste

De feiten

• Timmy, een bultrug van twaalf ton, zit sinds begin maart vast voor de Duitse Oostzeekust.
• Het dier is meermalen gestrand en weer losgekomen, maar nu in een stalen bak van 50 bij 13 meter geplaatst.
• De reddingsboot vaart voor de Deense kust richting de Zweedse westkust, om via het Skagerrak de Noordzee te bereiken.
• Een visnet zit vast in Timmy's bek en is onmogelijk te verwijderen, aldus marinebiologen.
• Het Deense Ministerie van Milieu redt gestrande zeezoogdieren in principe niet, omdat stranden als 'natuurlijk verschijnsel' wordt beschouwd.
• Greenpeace en meerdere experts pleiten voor het staken van de reddingspogingen, die zij als 'lijdensweg' bestempelen.

Een riskante verplaatsing naar een drijvend aquarium

In een ultieme poging de bultrug Timmy te redden, hebben reddingswerkers het dier dinsdagochtend overgebracht naar een stalen bak met water, ongeveer 50 bij 13 meter groot. De operatie was riskant: Timmy weegt twaalf ton en kan gewond raken door het verslepen of optillen, omdat zijn organen de belasting mogelijk niet aankunnen. Volgens Duitse media zwom de walvis het laatste stukje echter zelf de bak in, tot grote vreugde van de reddingswerkers, en maakte daarbij een geluid. Het schip moet Timmy nu over een afstand van meer dan 400 kilometer, om Denemarken heen, naar de open Noordzee brengen. Een sleepboot zal de bak trekken; hoe lang de reis duurt, is nog onduidelijk. Het transport is zwaar voor het dier, zegt marinebioloog Fabian Ritter tegen de Duitse omroep ZDF: het schip maakt veel lawaai, waar walvissen slecht tegen kunnen, en Timmy kan in shock raken door de plotselinge bewegingen.

Wekenlange mediastorm en eerdere mislukte reddingen

Sinds begin maart is Duitsland in de ban van de bultrug, die keer op keer strandde voor de Oostzeekust, dan weer werd gered, en zich vervolgens opnieuw vastzwom. Het dier kreeg de naam Timmy en werd een mediafenomeen met livestreams, een vloggende walvisfluisteraar en zelfs Timmy-tattoos. Eerdere pogingen om hem te redden mislukten, en wetenschappers hadden de walvis al opgegeven. De minister van Milieu van de deelstaat gaf particulieren desondanks toestemming voor een nieuwe reddingspoging. Critici wijzen erop dat Timmy ernstig ziek is en dat het feit dat hij meermalen strandde, wijst op een ongeneeslijke aandoening. Zij pleiten voor palliatieve zorg in plaats van transport.

Verdeeldheid onder experts: redding of dierenmishandeling?

Marinebiologen en andere deskundigen zijn verdeeld over de reddingsoperatie. Sommigen, zoals Fabian Ritter, vrezen dat het transport de walvis te veel stress bezorgt. Anderen stellen dat Timmy sowieso niet meer te redden is: hij heeft ernstige gezondheidsproblemen en een visnet zit vast in zijn bek, dat onmogelijk te verwijderen is. Zij noemen verdere pogingen 'dierenmishandeling'. Ook Greenpeace ziet een lijdensweg in de reddingspogingen en pleit ervoor Timmy met rust te laten om vredig te sterven. De organisatie sluit zich aan bij de roep om de operatie te staken.

Denemarken weigert hulp bij eventuele nieuwe stranding

Mocht Timmy tijdens de reis bij Denemarken opnieuw in moeilijkheden komen, dan lijkt hij geen hulp te krijgen. Het Deense Ministerie van Milieu hanteert het beleid dat gestrande zeezoogdieren in principe niet worden gered, omdat stranden wordt beschouwd als een 'natuurlijk verschijnsel' waarbij de mens niet moet ingrijpen. Het ministerie heeft nog geen commentaar gegeven op het specifieke geval van Timmy. Dit betekent dat als de walvis op Deens grondgebied strandt, de reddingspoging mogelijk definitief mislukt. De boot vaart momenteel voor de Deense kust richting de Zweedse westkust, met als doel via het Skagerrak de Noordzee te bereiken.

Lessen uit Nederland: de ervaring met bultrug Johanna

Nederland heeft in 2012 veel geleerd van een aangespoelde bultrugwalvis die de naam Johanna kreeg. Een bioloog en een walviskenner vinden dat Duitsland daar lering uit kan trekken. De ervaringen met Johanna, die uiteindelijk niet overleefde, onderstrepen volgens hen de complexiteit van reddingsoperaties bij gestrande walvissen. De Duitse reddingspoging voor Timmy vertoont parallellen met die van Johanna, maar ook belangrijke verschillen. Zo is Timmy verzwakt en heeft hij een visnet in zijn bek, wat de overlevingskansen verder verkleint. De Nederlandse experts benadrukken dat een redding alleen kans van slagen heeft als het dier gezond genoeg is om de stress te doorstaan.

Onzekere toekomst: overleeft Timmy de reis en de Noordzee?

Zelfs als Timmy de Noordzee bereikt, is het nog de vraag of hij zich kan redden. Het dier moet daarna doorzwemmen naar de Atlantische Oceaan, waar bultruggen normaal gesproken leven. De reis is lang en de walvis is verzwakt; zijn overlevingskansen worden door experts laag ingeschat. De komende dagen zullen beslissend zijn. Het reddingsteam hoopt Timmy rond de noordpunt van Denemarken via het Skagerrak naar de Noordzee te brengen en hem daar vrij te laten. Maar of de walvis de reis overleeft en daarna zelfstandig de Atlantische Oceaan kan bereiken, blijft onzeker. De mediastorm rond Timmy zal naar verwachting aanhouden tot de finale van het drama bekend is.

Samengevat

• Timmy, een twaalf ton zware bultrug, wordt in een stalen bak over 400 kilometer naar de Noordzee getransporteerd na weken stranden voor de Duitse kust.
• Het dier is ernstig verzwakt en heeft een visnet in zijn bek, wat de overlevingskansen verkleint.
• Experts en Greenpeace noemen de operatie 'dierenmishandeling' en pleiten voor het staken van de reddingspoging.
• Denemarken weigert hulp bij eventuele nieuwe stranding, omdat het land gestrande zeezoogdieren als een natuurlijk fenomeen beschouwt.
• Nederlandse ervaringen met bultrug Johanna uit 2012 bieden lessen voor de Duitse reddingsoperatie.
• Zelfs als Timmy de Noordzee bereikt, moet hij nog naar de Atlantische Oceaan zwemmen; zijn overlevingskansen worden laag ingeschat.