Erik Scherder en Defence for Children stappen naar rechter om beweegplicht op scholen

De feiten

• 400.000 kinderen in Nederland hebben overgewicht, een aantal dat de laatste jaren sterk is toegenomen.
• Het Landelijk Expertisecentrum voor het curriculum (SLO) nam 'dagelijks bewegen' op in de kerndoelen van het basisonderwijs.
• Het ministerie van OCW schrapte dat kerndoel twee dagen voor de definitieve vaststelling, na 1,5 jaar vergaderen.
• Erik Scherder, Joop Alberda en Mirjam Sombroek voerden een vruchteloos gesprek met het ministerie.
• Defence for Children sloot zich aan bij Scherders juridische stappen.
• Kinderen van vijf jaar oud krijgen nu diabetes type 2, aldus Scherder.
• De podcast 'Rennen op de gang' van Pointer volgt de missie van Scherder en de strijd van kinderen Daan (8) en Duuk (11) tegen de kilo's.

Het besluit dat de druppel was

Neuropsycholoog Erik Scherder bereidt samen met belangenorganisatie Defence for Children een rechtszaak voor tegen de Nederlandse staat. Aanleiding is het besluit van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) om een verplichting voor dagelijks bewegen op basisscholen op het laatste moment te schrappen. Het Landelijk Expertisecentrum voor het curriculum (SLO) had 'dagelijks bewegen' opgenomen in de herziene kerndoelen voor het basisonderwijs. Twee dagen voor de definitieve vaststelling, na anderhalf jaar overleg, zette het ministerie daar een streep door. Voor Scherder was dat de druppel: al jaren waarschuwt hij voor bewegingsarmoede onder kinderen.

Een pandemie van stilzitten

Scherder wijst op alarmerende cijfers: 400.000 kinderen in Nederland hebben overgewicht, een aantal dat snel toeneemt. Een van de hoofdoorzaken is dat kinderen te weinig bewegen. 'Er zijn nu kinderen van vijf jaar oud met diabetes type 2', zegt Scherder. 'Vroeger was dat een ouderdomsziekte. Bewegingsarmoede is een pandemie.' De neuropsycholoog probeerde sinds vorig jaar herhaaldelijk in gesprek te komen met het ministerie om bewegen terug in de kerndoelen te krijgen. Samen met Joop Alberda, voormalig bondscoach van het Nederlands volleybalteam, en Mirjam Sombroek, hoogleraar gezondheidsrecht aan de Universiteit Leiden, kreeg hij uiteindelijk een gesprek. Dat verliep vruchteloos: het ministerie zag geen reden om het kerndoel te herstellen.

Een laatste redmiddel: de rechter

Het mislukte overleg bracht Scherder ertoe juridische stappen te overwegen. Inmiddels heeft Defence for Children, de organisatie die opkomt voor kinderrechten in Nederland, zich bij hem aangesloten. Directeur-bestuurder Carrie van der Kroon: 'We zijn nu samen op een missie. Zij hebben recht op spelen, op gezondheid en op ontwikkeling. Die rechten staan op het spel. De kindertijd is hartstikke kort, we hebben geen tijd te verliezen.' Scherder stelt dat een vrijblijvende oproep niet werkt. 'Je moet opkomen voor alle kinderen in Nederland. En als je dat wil doen, zul je, heel vervelend gezegd, scholen moeten verplichten.'

De dynamische schooldag als ideaal

In de podcast 'Rennen op de gang' van Pointer volgt de luisteraar de missie van Scherder en het werk van Nick Keijser, een gymdocent die lesgeeft volgens de dynamische schooldag – het ideaalbeeld van Scherder. Daarin worden beweegmomenten door de hele dag heen geïntegreerd, niet alleen tijdens de gymles. De podcast volgt ook twee kinderen, Daan (8) en Duuk (11), die hun eigen strijd voeren tegen de kilo's. Hun verhaal illustreert de urgentie van het probleem: zonder structurele verplichting blijven veel kinderen achter met te weinig beweging, met gezondheidsrisico's op de lange termijn.

De juridische weg en de inzet

De rechtszaak moet nog worden aangespannen, maar Scherder en Defence for Children hebben hun voornemen kenbaar gemaakt. De inzet is dat de rechter de staat dwingt om dagelijks bewegen als verplicht onderdeel van het curriculum op te nemen. De organisatie beroept zich daarbij op het recht van kinderen op gezondheid, spel en ontwikkeling, zoals vastgelegd in internationale verdragen. Het ministerie van OCW heeft tot dusver geen aanstalten gemaakt om het besluit te heroverwegen. De komende maanden zal blijken of de rechter de urgentie van Scherder en zijn medestanders deelt. Vooralsnog blijft de beweegplicht een dode letter in de kerndoelen.

Samengevat

• Erik Scherder en Defence for Children starten een rechtszaak tegen de staat om dagelijks bewegen op basisscholen verplicht te stellen.
• Het ministerie van OCW schrapte het kerndoel 'dagelijks bewegen' twee dagen voor de vaststelling, na anderhalf jaar voorbereiding.
• 400.000 kinderen in Nederland hebben overgewicht; bewegingsarmoede wordt door Scherder een pandemie genoemd.
• Eerder overleg met het ministerie, onder meer met oud-bondscoach Joop Alberda en hoogleraar Mirjam Sombroek, leverde niets op.
• Defence for Children stelt dat kinderrechten op spel, gezondheid en ontwikkeling in het geding zijn.
• De podcast 'Rennen op de gang' van Pointer volgt de campagne en de verhalen van kinderen die kampen met overgewicht.