Loco-burgemeesters in actie: van explosies in Amsterdam tot herstel in Wijk bij Duurstede

De feiten

• Amsterdam loco-burgemeester Marjolein Moorman sluit vier panden van De Pizzabakkers voor zes maanden.
• De sluiting volgt op meerdere explosies bij filialen op de Overtoom, Haarlemmerdijk en Plantage Kerklaan.
• Een 14-jarige jongen werd op 2 september aangehouden na een mislukte bomaanslag op camera.
• In Wijk bij Duurstede staakte waarnemend burgemeester Mirjam van ’t Veld per 9 februari haar werkzaamheden wegens restklachten na een val.
• Wethouder Bert Lubbinge functioneert als loco-burgemeester en neemt de taken over.
• In Rotterdam sprak loco-burgemeester Robert Simons met buurtbewoners na een enorme explosie; drie mensen worden nog vermist.
• Loco-burgemeester treedt op basis van artikel 77 Gemeentewet op als volwaardige vervanger van de burgemeester.

Explosies bij De Pizzabakkers leiden tot sluiting van vier filialen

Loco-burgemeester van Amsterdam Marjolein Moorman heeft vier vestigingen van pizzaketen De Pizzabakkers voor een half jaar gesloten. De maatregel volgt op een reeks explosies in de afgelopen weken die de openbare orde ernstig hebben verstoord. Het gaat om filialen op de Overtoom, de Haarlemmerdijk en twee aan de Plantage Kerklaan. Hoewel het pand op de Haarlemmerdijk niet direct getroffen is door een explosie, is het uit voorzorg gesloten omdat er volgens Moorman 'wordt gevreesd' voor een aanslag. De gemeente hoopt met de sluiting een einde te maken aan de 'met de openbare orde strijdige situatie'.

Drie explosies in vijf dagen tijd leiden tot cameratoezicht

De onrust rond de pizzaketen begon eind vorige maand, toen in enkele dagen tijd ontploffingen plaatsvonden bij twee panden van De Pizzabakkers op de Plantage Kerklaan, vlak bij Artis. Kort daarna was er nog een explosie in dezelfde straat, ditmaal bij een broodjeszaak met een andere eigenaar. Alle getroffen panden liepen flinke schade op. Drie explosies in vijf dagen tijd waren voor burgemeester Halsema aanleiding om camera's te plaatsen in de Plantage Kerklaan. Op 2 september, dezelfde nacht dat de camera's werden geplaatst, werd een 14-jarige jongen uit Amsterdam aangehouden. Hij was op camerabeelden gezien terwijl hij een explosief probeerde te plaatsen. Deze week ging in de nacht van donderdag op vrijdag opnieuw een explosief af bij een pand op de Overtoom; camerabeelden tonen een man die wegloopt richting het Vondelpark.

Zes maanden sluiting en onwetende eigenaren

Zes maanden lang mag niemand de vier panden betreden. Op een briefje bij de vestiging op de Haarlemmerdijk staat dat de eigenaren niet weten waarom de explosies plaatsvinden. De Pizzabakkers heeft 36 vestigingen in Nederland, waarvan negen in Amsterdam. De gemeente benadrukt dat de politie herhaling van de incidenten voorstelbaar acht, waardoor er een risico voor de openbare orde blijft bestaan. De sluiting is bedoeld om die situatie te beëindigen.

Herstel na val: waarnemend burgemeester Wijk bij Duurstede treedt terug

In Wijk bij Duurstede heeft waarnemend burgemeester Mirjam van ’t Veld per 9 februari haar werkzaamheden gestaakt. De reden is dat zij moet herstellen van restklachten na een val van een podium in Groningen. Zij kondigde haar vertrek aan op 21 januari. Er zijn nog geen berichten over een nieuwe waarnemend burgemeester. Momenteel functioneert wethouder Bert Lubbinge als loco-burgemeester en neemt hij de taken van de burgemeester over.

Rotterdamse loco-burgemeester spreekt met buurt na explosie

In Rotterdam sprak loco-burgemeester Robert Simons met buurtbewoners na een enorme explosie. 'We gaan ze zo goed mogelijk helpen', zei Simons na afloop van de bijeenkomst. Na de explosie worden nog altijd drie mensen vermist. De exacte toedracht en de gevolgen voor de buurt worden nog onderzocht. De gemeente werkt samen met hulpdiensten om de getroffenen bij te staan.

Loco-burgemeester: volwaardige vervanger op basis van artikel 77

De loco-burgemeester treedt in de schoenen van de burgemeester op basis van artikel 77 van de Gemeentewet: 'Bij verhindering of ontstentenis van de burgemeester wordt zijn ambt waargenomen door een door het college aan te wijzen wethouder'. Dit betekent dat een wethouder die een burgemeester tijdens een crisis ondersteunt, maar niet werkelijk vervangt, niet als loco-burgemeester optreedt. De openbare-orde- en veiligheidsbevoegdheden blijven in dat geval in handen van de burgemeester. Het is aan de burgemeester zelf om te bepalen wanneer de loco-burgemeester hem vervangt. Als de loco-burgemeester vervangt, komen alle burgemeestersbevoegdheden aan hem toe.

Wat nu? Open vragen over veiligheid en opvolging

In Amsterdam blijft de vraag wie verantwoordelijk is voor de explosies en of de sluiting van de panden voldoende is om herhaling te voorkomen. De politie onderzoekt de zaak, maar de eigenaren van De Pizzabakkers zeggen geen motief te kennen. In Wijk bij Duurstede is het afwachten wie de nieuwe waarnemend burgemeester wordt. In Rotterdam worden de vermiste personen nog gezocht. De inzet van loco-burgemeesters in crisissituaties onderstreept het belang van een duidelijke taakverdeling volgens artikel 77 van de Gemeentewet.

Samengevat

• Marjolein Moorman sluit vier panden van De Pizzabakkers voor zes maanden na een reeks explosies in Amsterdam.
• Een 14-jarige jongen is aangehouden na een mislukte bomaanslag op camerabeelden.
• Mirjam van ’t Veld stopt als waarnemend burgemeester van Wijk bij Duurstede wegens herstel na een val.
• Bert Lubbinge neemt als loco-burgemeester de taken in Wijk bij Duurstede over.
• In Rotterdam worden na een enorme explosie nog drie mensen vermist; loco-burgemeester Robert Simons sprak met buurtbewoners.
• Loco-burgemeesters hebben volgens artikel 77 Gemeentewet alle bevoegdheden van de burgemeester bij verhindering of ontstentenis.