Koning Charles herinnert VS aan gedeelde waarden te midden van bekoelde relatie met Trump

De feiten

• Koning Charles sprak het Amerikaanse Congres toe tijdens een vierdaags staatsbezoek aan de VS.
• De relatie tussen president Trump en premier Starmer is ernstig bekoeld.
• Charles verwees naar de geest van 1776 en zei: 'We kunnen het er misschien over eens zijn dat we het niet altijd met elkaar eens zijn.'
• Hij riep op tot dezelfde vastberadenheid als na 11 september voor de verdediging van Oekraïne.
• Charles benadrukte het belang van de scheiding der machten, een thema dat actueel is door Trumps machtsconcentratie.
• De toespraak werd herhaaldelijk onderbroken door daverend applaus.
• Charles citeerde Abraham Lincolns Gettysburg Address: 'De wereld zal nauwelijks aandacht schenken aan wat wij hier zeggen, maar zij zal nooit vergeten wat zij hier hebben gedaan.'

Een koninklijk bezoek onder hoogspanning

Koning Charles en koningin Camilla zijn in de Verenigde Staten voor een vierdaags staatsbezoek, dat plaatsvindt tegen de achtergrond van sterk bekoelde verhoudingen tussen president Donald Trump en de Britse premier Keir Starmer. In zijn toespraak voor het Amerikaanse Congres benadrukte Charles dat de relatie tussen Europa en de VS belangrijker is dan ooit. Tegelijkertijd schuwde hij niet om gevoelige onderwerpen aan te snijden, zoals de oorlog in Oekraïne en het belang van de scheiding der machten.

De geest van 1776 en de noodzaak van eensgezindheid

Dit jaar viert de VS 250 jaar onafhankelijkheid van de Britten. Charles stond daarbij stil en verwees naar het jaar waarin het Congres de Onafhankelijkheidsverklaring aannam. 'Met de geest van 1776 in gedachten, kunnen we het er misschien over eens zijn dat we het niet altijd met elkaar eens zijn,' zei hij. De koning prees voortdurend de onderlinge band, maar benoemde ook de punten waarop de VS en het VK van mening verschillen.

Oekraïne en de NAVO: een appèl op gezamenlijke vastberadenheid

Charles herinnerde aan een reeks momenten waarop de VS en het VK samen optrokken, zoals na de terreuraanslagen van 11 september 2001. Diezelfde vastberadenheid is nu nodig voor de verdediging van Oekraïne, aldus de koning. Hij prees daarbij de NAVO, een bondgenootschap waar Trump zich herhaaldelijk uiterst negatief over heeft uitgesproken. Achter de schermen bij de NAVO wordt gesproken over de 'grootste crisis tot nu toe', mede doordat de Amerikaanse steun voor Oekraïne wankelt sinds Trump aan de macht is.

Scheiding der machten onder druk

Charles sprak ook over het belang van de scheiding der machten, een principe dat zowel de Amerikaanse als de Britse democratie kenmerkt. Zijn uitspraken leverden hem een daverend applaus op, te midden van kritiek dat Trump in zijn tweede termijn steeds vaker de macht naar zich toe trekt en zich weinig aantrekt van de regels van de rechtsstaat. Die kritiek klonk ook tijdens de No Kings-protesten, die vorige maand miljoenen Amerikanen op de been brachten.

Een citaat van Lincoln als slotakkoord

Charles besloot zijn toespraak met de woorden: 'De woorden van Amerika hebben gewicht en betekenis. De daden van deze grote natie zijn echter nog belangrijker.' Om kracht bij te zetten citeerde hij Abraham Lincoln uit diens Gettysburg Address: 'De wereld zal nauwelijks aandacht schenken aan wat wij hier zeggen, noch het lang onthouden, maar zij zal nooit vergeten wat zij hier hebben gedaan.' Lincoln sprak die woorden bij de wijding van een graf voor duizenden gesneuvelden in de Slag om Gettysburg, een van de grootste veldslagen van de Amerikaanse Burgeroorlog.

Een oproep tot internationale samenwerking

Charles zei te bidden dat het bondgenootschap de gedeelde waarden zal blijven verdedigen, samen met partners in Europa, het Britse Gemenebest en de rest van de wereld. 'En dat we de luide oproepen om ons steeds meer op onszelf te richten in de wind zullen slaan,' voegde hij eraan toe. Het staatsbezoek begon met thee in het Witte Huis, maar de onderliggende spanningen tussen de VS en het VK blijven voelbaar.

Samengevat

• Koning Charles sprak het Amerikaanse Congres toe en benadrukte de noodzaak van samenwerking tussen Europa en de VS.
• Hij verwees naar de gedeelde geschiedenis en de geest van 1776, maar ook naar actuele meningsverschillen zoals over Oekraïne en de NAVO.
• Charles riep op tot dezelfde vastberadenheid als na 9/11 voor de verdediging van Oekraïne, te midden van wankelende Amerikaanse steun.
• Het belang van de scheiding der machten werd benadrukt, tegen de achtergrond van Trumps machtsconcentratie en de No Kings-protesten.
• De toespraak werd met daverend applaus ontvangen en eindigde met een citaat van Abraham Lincoln.
• Het bezoek vindt plaats terwijl de relatie tussen Trump en de Britse premier Starmer ernstig is bekoeld.