Zełenski ogłasza „reżim ciszy” od 5 na 6 maja, Putin proponuje dwudniowy rozejm na 8 i 9 maja

Fakty

• Wołodymyr Zełenski ogłosił „reżim ciszy” od północy z 5 na 6 maja.
• Władimir Putin ogłosił dwudniowe zawieszenie broni na 8 i 9 maja z okazji Dnia Zwycięstwa.
• Zełenski stwierdził, że nikt oficjalnie nie zwrócił się do Kijowa z propozycją rozejmu.
• Donald Trump rozmawiał z Putinem 29 kwietnia o „małym rozejmie”.
• Ostatnie zawieszenie broni na Wielkanoc (11-12 kwietnia) zostało złamane 10 721 razy przez Rosjan.
• Rosyjskie ministerstwo obrony wyraziło nadzieję, że Ukraina pójdzie za przykładem Rosji.

Kijów ogłasza własny reżim ciszy

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił w poniedziałek jednostronne zawieszenie broni, które ma obowiązywać od północy z wtorku na środę, 5 na 6 maja. W oświadczeniu opublikowanym na Telegramie napisał: „Uważamy, że życie ludzkie ma nieporównywalnie większą wartość niż »obchody« jakiejkolwiek rocznicy. W związku z tym ogłaszamy reżim ciszy, począwszy od północy w nocy z 5 na 6 maja”. Decyzja ta zapadła wkrótce po tym, jak rosyjski przywódca Władimir Putin ogłosił dwudniowe wstrzymanie działań wojennych na 8 i 9 maja, związane z obchodami Dnia Zwycięstwa – rocznicy zwycięstwa ZSRR nad hitlerowskimi Niemcami. Moskwa oczekuje, że Kijów również uszanuje tę przerwę. Zełenski podkreślił jednak, że jego ogłoszenie nie jest odpowiedzią na żadną oficjalną propozycję z Rosji. „Amerykanie rozmawiali z Rosjanami o tym, co może się wydarzyć 9 maja: cease-fire czy nie cease-fire – z nami oficjalnie nikt się nie kontaktował, niczego oficjalnie nie proponował” – powiedział dziennikarzom w kuluarach szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Erywaniu.

Putin wiąże rozejm z Dniem Zwycięstwa

Prezydent Rosji Władimir Putin ogłosił zawieszenie broni na 8 i 9 maja, jak podała agencja Reutera, powołując się na rosyjską państwową agencję RIA Nowosti. Decyzja ta ma bezpośredni związek z obchodami Dnia Zwycięstwa, upamiętniającego zwycięstwo ZSRR nad hitlerowskimi Niemcami w latach 1941–1945. Rosyjskie ministerstwo obrony wyraziło nadzieję, że strona ukraińska „pójdzie za przykładem” Rosji i będzie respektować przerwanie ognia na linii frontu. Jednocześnie zapowiedziano, że tegoroczna parada na Placu Czerwonym w Moskwie odbędzie się bez pokazu techniki wojskowej. Zełenski skomentował to z przekąsem, mówiąc, że „podczas tej parady mogą także przelecieć ukraińskie drony” – co było aluzją do możliwych ataków z powietrza.

Zełenski odrzuca „nieuczciwy” rozejm

Prezydent Ukrainy odrzucił pomysł jednodniowego zawieszenia broni, określając go jako „nieuczciwy”. W rozmowie z dziennikarzami, cytowany przez agencję Interfax-Ukraina, powiedział: „to wojna Rosji przeciwko Ukrainie”, dlatego ważne jest, aby strona ukraińska wiedziała, na co umawiają się USA i Rosja. Dodał, że ogłaszanie zawieszenia broni na jeden dzień, po wcześniejszym zabijaniu Ukraińców, jest „mówiąc delikatnie, po prostu nieuczciwe”. Zełenski zwrócił uwagę na wcześniejsze doświadczenia z rozejmem wielkanocnym, który obowiązywał 11 i 12 kwietnia przez 32 godziny. Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy poinformował, że podczas tego zawieszenia broni rosyjscy wojskowi złamali je 10 721 razy. Ta liczba naruszeń podważa wiarygodność jakichkolwiek przyszłych porozumień.

Rola USA i rozmowa Trump-Putin

29 kwietnia prezydent USA Donald Trump poinformował, że przeprowadził rozmowę telefoniczną z Władimirem Putinem, podczas której omawiano możliwość „małego rozejmu” w Ukrainie. Trump powiedział dziennikarzom: „Zasugerowałem małe zawieszenie broni i myślę, że on mógłby to zrobić. Mógłby ogłosić coś z tym związanego. Czy już to ogłosił?”. Kijów zareagował ostrożnie, podkreślając, że należy wyjaśnić szczegóły tego, co zostało omówione podczas rozmowy. Zełenski zaznaczył, że takie ustalenia nie mogą zapadać bez udziału Ukrainy. „To wojna Rosji przeciwko Ukrainie” – przypomniał, domagając się transparentności w negocjacjach między Waszyngtonem a Moskwą.

Niespójność terminów i brak oficjalnych propozycji

Kluczową kwestią pozostaje rozbieżność w datach proponowanych rozejmów. Putin wskazał 8 i 9 maja, podczas gdy Zełenski ogłosił zawieszenie broni od północy z 5 na 6 maja. Ukraiński prezydent wielokrotnie podkreślał, że Kijów nie otrzymał żadnej oficjalnej propozycji z Rosji ani od jej sojuszników. „Z nami oficjalnie nikt się nie kontaktował, niczego oficjalnie nie proponował” – powtórzył Zełenski. Ta sytuacja rodzi pytania o rzeczywiste intencje Moskwy i o to, czy ogłoszone przez Putina zawieszenie broni jest jedynie gestem propagandowym związanym z obchodami Dnia Zwycięstwa, czy też realną próbą deeskalacji.

Perspektywy i wątpliwości co do przestrzegania rozejmu

Na razie nie wiadomo, czy którekolwiek z ogłoszonych zawieszeń broni będzie faktycznie przestrzegane. Doświadczenia z wielkanocnym rozejmem, złamanym ponad 10 tysięcy razy, każą podchodzić sceptycznie do deklaracji Moskwy. Zełenski, ogłaszając „reżim ciszy” na własnych warunkach, stara się przejąć inicjatywę i pokazać, że to Ukraina jest stroną dążącą do pokoju. Jednocześnie rola USA jako mediatora pozostaje niejasna. Rozmowa Trumpa z Putinem sugeruje, że Waszyngton może wywierać naciski na obie strony, ale brak koordynacji z Kijowem budzi niepokój. Najbliższe dni pokażą, czy uda się osiągnąć choćby krótkotrwałe wstrzymanie ognia, czy też obie strony pozostaną przy swoich stanowiskach, a walki będą kontynuowane.

Podsumowanie

• Zełenski ogłosił jednostronny „reżim ciszy” od 5 na 6 maja, podczas gdy Putin zaproponował dwudniowy rozejm na 8 i 9 maja.
• Kijów nie otrzymał oficjalnej propozycji zawieszenia broni od Rosji ani od USA.
• Poprzedni rozejm wielkanocny został złamany przez Rosję 10 721 razy, co podważa zaufanie do nowych deklaracji.
• Donald Trump rozmawiał z Putinem o „małym rozejmie” bez udziału Ukrainy, co wywołało krytykę Zełenskiego.
• Rosyjskie ministerstwo obrony oczekuje, że Ukraina przyłączy się do rozejmu, ale Kijów stawia warunki.
• Niespójność terminów i brak oficjalnych kanałów komunikacji utrudniają osiągnięcie realnego zawieszenia broni.