Ticaret Bakanlığı araç ekspertizinde yeni dönemi başlatıyor: Yetki belgesi ve karekodlu rapor zorunluluğu geliyor

Gerçekler

• Ticaret Bakanlığı, 'Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı'nı kamu kurumları ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı.
• Ekspertiz işletmeleri faaliyetlerine devam edebilmek için TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, mesleki yeterlilik belgeli teknik sorumlu istihdamı ve mesleki sorumluluk sigortası şartlarını sağlayarak yetki belgesi almak zorunda olacak.
• Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi'ne tüm raporlar dijital ortamda kaydedilecek ve sonradan değişiklik yapılması engellenecek.
• Vatandaşlar, rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek.
• Ekspertiz işletmeleri, rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlardan doğan değer farkı ve onarım masraflarından sorumlu olacak; zararlar zorunlu mesleki sorumluluk sigortası kapsamında tazmin edilecek.
• Raporlara itiraz süresi 5 gün, işletmelerin yanıt süresi 3 gün olarak belirlendi; gerekirse rapor bedelsiz yenilenecek.
• Ticaret Bakanlığı, farklı işletmelerdeki kavram karmaşasını önlemek için 'Ortak Dil' standardı getirecek ve raporlar Türkiye genelinde aynı teknik dille hazırlanacak.
• Denetimler sonucunda idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi yaptırımlar uygulanacak; mevcut işletmelere uyum için belirli bir süre tanınacak.

Yeni yönetmelik taslağı ile ekspertiz sektörü ilk kez kapsamlı yasal çerçeveye kavuşuyor

Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç alım satımında yaşanan dolandırıcılık ve mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla hazırladığı 'Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı'nı kamu kurumları ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı. Bakanlık, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısı tesis etmeyi, hizmet kalitesi ve tüketici memnuniyetini artırmayı hedeflediklerini vurguladı. Yeni düzenleme ile ekspertiz hizmetleri ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye kavuşturulurken, raporlama standartları ve işletmelerin sorumluluklarına ilişkin süreçler açık ve detaylı bir şekilde düzenlendi. Bakanlık, bugüne kadar ekspertiz raporlarının merkezi bir sistemden bağımsız ve uygulama birliği olmayan yöntemlerle düzenlenmesinin haksız ticari uygulamalara ve tüketici mağduriyetlerine yol açtığını belirtti.

Yetki belgesi zorunluluğu: TSE belgesi, teknik sorumlu ve sigorta şartı

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmeti veren işletmeler, faaliyetlerini sürdürebilmek için yetki belgesi almak zorunda olacak. Yetki belgesi için işletmelerin Türk Standardları Enstitüsü'nden (TSE) Hizmet Yeterlilik Belgesi alması, mesleki yeterlilik belgesine sahip bir teknik sorumlu istihdam etmesi ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırması gerekecek. Bakanlık, bu şartlarla sektöre giriş ve faaliyet şartlarının netleştirilerek ekspertiz hizmetlerinde kalite ve güvenilirliğin artırılmasını, kayıt dışı ve denetimsiz uygulamaların önüne geçilmesini hedeflediklerini açıkladı. Mevcut işletmelere, yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için belirli bir süre tanınacak.

Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile sahte rapor riski ortadan kalkıyor

Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi, ekspertiz raporlarının tamamının dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir bir şekilde kaydedilmesini sağlayacak. Ekspertiz işletmeleri düzenledikleri tüm raporları bu sisteme kaydetmek zorunda olacak; raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılması mümkün olmayacak. Böylece sahte rapor riski ortadan kaldırılırken, vatandaşlar rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek. Bakanlık, bu sistemle sektördeki sorunların giderilmesini amaçlıyor.

İşletmelere ağır sorumluluk: Hata ve kusurlardan doğan zararlar sigorta kapsamında tazmin edilecek

Yeni düzenleme ile ekspertiz işletmelerinin hazırladıkları raporlara ilişkin sorumlulukları netleştiriliyor. İşletmeler, rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlar nedeniyle oluşacak değer farkı veya onarım masraflarından sorumlu olacak. Bu zararlar, işletmelerin yaptırmak zorunda olduğu mesleki sorumluluk sigortası aracılığıyla tazmin edilebilecek. Ayrıca, raporlara yönelik itiraz süreci dijitalleşiyor. Vatandaşlar, raporun düzenlenmesinden itibaren 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek; işletmeler ise bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırmak ve gerekmesi halinde raporu bedelsiz yenilemekle yükümlü olacak.

Ortak dil standardı ve denetim: Subjektif yorumlara izin yok

Ticaret Bakanlığı, farklı işletmeler tarafından kullanılan farklı terimlerin yol açtığı kavram karmaşasını önlemek için 'Ortak Dil' standardı getiriyor. Buna göre, ekspertiz raporları Türkiye'nin her yerinde aynı teknik dille hazırlanacak. İşletmelerin tarafsızlığı esas alınırken, raporlarda alıcı veya satıcıyı yönlendirecek subjektif yorumlara izin verilmeyecek. Bakanlık, ekspertiz hizmetlerinin mevzuata uygun, kaliteli ve güvenilir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla işletmeleri denetleyecek. Denetimler sonucunda idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanacak.

Sektörün dönüşümü: Tüketici güveni ve şeffaflık ön planda

Yeni düzenleme, ikinci el araç piyasasında güveni artırmayı ve tüketici mağduriyetlerini minimize etmeyi hedefliyor. Bakanlık, ekspertiz hizmetlerinde kalite, şeffaflık ve güvenilirliğin artırılması, haksız rekabetin önlenmesi ve tüketici haklarının korunması amacıyla çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüklerini belirtti. Sektör temsilcileri, düzenlemenin kayıt dışılığı azaltacağını ve hizmet kalitesini yükselteceğini ifade ederken, uyum sürecinde yaşanabilecek zorluklara dikkat çekiyor. Mevcut işletmelere tanınacak sürenin ne kadar olacağı ve uygulamanın ne zaman yürürlüğe gireceği ise henüz netlik kazanmadı.

Özet

• Ticaret Bakanlığı, araç ekspertiz sektöründe yetki belgesi zorunluluğu, merkezi dijital kayıt sistemi ve karekodlu doğrulama ile yeni bir dönem başlatıyor.
• Ekspertiz işletmeleri, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, teknik sorumlu istihdamı ve mesleki sorumluluk sigortası şartlarını yerine getirmek zorunda.
• Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi sayesinde raporlar dijital ortamda kaydedilecek, sonradan değiştirilemeyecek ve sahte rapor riski ortadan kalkacak.
• Vatandaşlar, rapor üzerindeki karekod ile belgenin doğruluğunu anında kontrol edebilecek; hata veya kusur durumunda tazminat sigorta kapsamında karşılanacak.
• İtiraz süreci 5 gün, işletmelerin yanıt süresi 3 gün olarak belirlendi; gerekirse rapor ücretsiz yenilenecek.
• Raporlarda ortak dil standardı getirilerek subjektif yorumlar yasaklanacak, denetimlerle idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi yaptırımlar uygulanacak.