USS Gerald R. Ford 300 günün ardından Ortadoğu’dan ayrılıyor: İran ateşkesi sürüyor

Gerçekler

• USS Gerald R. Ford, 300 günü aşan görev süresiyle Vietnam Savaşı sonrası en uzun ABD deniz konuşlandırması rekorunu kırdı.
• Gemi, İran’a karşı savaş ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanması dahil yaklaşık 10 aylık operasyonun ardından dönüş yolculuğuna başlıyor.
• USS George H. W. Bush geçen hafta bölgeye ulaştı; böylece Ortadoğu’da üç ABD uçak gemisi aynı anda konuşlanmış oldu – 2003’ten bu yana görülmeyen bir seviye.
• USS Abraham Lincoln, ocak ayından bu yana Tahran’la gerilimin arttığı dönemde bölgede bulunuyor.
• ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 30 Nisan’da Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi’nde ikinci kez sorgulanacak; ilk oturumda İran savaşını 'bataklık' diye niteleyenlere sert tepki gösterdi.
• İran Devrim Muhafızları üst düzey yetkilisi, ABD’nin olası bir saldırısına 'uzun ve acı verici darbeler' ile karşılık verileceğini söyledi.

Rekor konuşlandırma sona eriyor

Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford, 300 günü aşan tarihî bir konuşlandırmanın ardından Ortadoğu’dan ayrılıyor. ABD’li yetkililer, geminin önümüzdeki günlerde bölgeden ayrılarak Virginia eyaletindeki Norfolk Deniz Üssü’ne doğru yola çıkacağını ve mayıs ortasında hedefine ulaşmasının beklendiğini bildirdi. Geminin dönüşü, ABD ile İran arasında süren kırılgan ateşkesin bir anlaşmaya dönüşebileceği sinyali olarak yorumlanıyor. Uzmanlar, bu adımın tansiyonun düştüğüne işaret edebileceğini belirtiyor. Ancak yetkililer, Ford’un yerine başka bir uçak gemisinin gönderilip gönderilmeyeceğinin henüz belli olmadığını ifade ediyor.

İran savaşı ve Venezuela operasyonu gemiye damga vurdu

USS Gerald R. Ford’un yaklaşık 10 aylık görev süresi, İran’a karşı yürütülen savaş ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanması operasyonunu kapsadı. Normal şartlarda bir uçak gemisinin maksimum 9 ayda eve dönmesi beklenirken, Ford’un 300 günü aşan konuşlandırması Vietnam Savaşı sonrası en uzun ABD deniz konuşlandırması rekorunu kırdı. Yetkililer, gemideki 4 bin 500 denizcinin uzun süreli görev nedeniyle huzursuzluk yaşayabileceğine dikkat çekiyor. Geminin haziran ayında Norfolk’tan ayrıldığı ve yaklaşık 10 ay boyunca kesintisiz görev yaptığı belirtiliyor.

Bölgede üç uçak gemisi aynı anda: 2003’ten bu yana ilk

USS George H. W. Bush’un geçen hafta bölgeye ulaşmasıyla Ortadoğu’da üç ABD uçak gemisi aynı anda konuşlanmış oldu. Bu seviye, 2003 yılından bu yana görülmeyen bir askerî yoğunlaşmayı temsil ediyor. USS Abraham Lincoln ise ocak ayından bu yana Tahran’la gerilimin arttığı dönemde bölgede bulunuyor. Ford’un ayrılmasıyla birlikte bölgedeki ABD deniz varlığının nasıl şekilleneceği merak konusu. Yetkililer, ateşkesin kalıcı hale gelmesi durumunda askerî varlığın daha da azaltılabileceğini ima ediyor.

Hegseth ikinci kez sorgulanıyor: 'Bataklık' tartışması

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 30 Nisan’da Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi’nde ikinci kez sorgulanacak. 29 Nisan’daki ilk oturumda yaklaşık 6 saat boyunca soruları yanıtlayan Hegseth, İran Savaşı’nın bir 'bataklık' olduğu yorumuna şiddetle karşı çıktı. Hegseth, “Trump’a olan nefretiniz, bu görevin başarısının gerçeğini görmenizi engelliyor. Buna bataklık diyerek, düşmanlarımıza propaganda malzemesi mi veriyorsunuz? Size yazıklar olsun.” ifadelerini kullandı. Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin sorularıyla karşı karşıya kalan Bakan’ın ikinci oturumda da benzer tepkiler vermesi bekleniyor.

İran’dan sert uyarı: 'Uzun ve acı verici darbeler'

İran Devrim Muhafızları’ndan üst düzey bir yetkili, ABD’nin İran’a yönelik herhangi bir saldırısının, sınırlı olsa bile, ABD’nin bölgesel mevzilerine 'uzun ve acı verici darbeler' getireceğini söyledi. İran Hava Kuvvetleri Komutanı Mecid Musavi ise, “Bölgesel üslerinize ne olduğunu gördük, aynı şeyin savaş gemilerinize de olacağını göreceğiz” diye konuştu. Bu açıklamalar, ateşkesin kırılganlığını ve taraflar arasındaki güvensizliği gözler önüne seriyor. ABD’nin askerî varlığını azaltma sinyali vermesine rağmen, İran’dan gelen tehditkar söylem gerilimin tamamen sona ermediğini ortaya koyuyor.

Dönüş yolculuğu ve gelecek belirsizliği

USS Gerald R. Ford’un mayıs ortasında Norfolk Limanı’na varması bekleniyor. Geminin dönüşü, ABD’nin Ortadoğu’daki askerî stratejisinde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ancak yerine bir başka uçak gemisinin gönderilip gönderilmeyeceği henüz netlik kazanmış değil. Yetkililer, ateşkesin bir anlaşmaya dönüşmesi durumunda bölgedeki ABD deniz varlığının daha da azaltılabileceğini belirtiyor. Öte yandan, İran’ın son uyarıları ve Hegseth’in sorgulanması, sürecin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatıyor. Önümüzdeki haftalarda atılacak adımlar, hem bölgesel dengeleri hem de ABD iç siyasetini etkileyecek gibi görünüyor.

Özet

• USS Gerald R. Ford, 300 günlük rekor konuşlandırmanın ardından Ortadoğu’dan ayrılıyor; dönüşü ateşkesin kalıcılaşma sinyali olarak yorumlanıyor.
• Bölgede üç ABD uçak gemisi aynı anda konuşlanmış durumda; bu seviye 2003’ten bu yana ilk kez görülüyor.
• ABD Savunma Bakanı Hegseth, İran savaşını 'bataklık' olarak niteleyenlere sert çıkıştı; ikinci sorgusu 30 Nisan’da yapılacak.
• İran, ABD’nin olası bir saldırısına 'uzun ve acı verici darbeler' ile karşılık vereceğini duyurdu.
• Ford’un yerine yeni bir uçak gemisi gönderilip gönderilmeyeceği belirsiz; karar ateşkesin gidişatına bağlı.