An Giang rà soát 5 mỏ đá chồng lấn quy hoạch lâm nghiệp để mở lại phục vụ công trình trọng điểm

Sự thật chính

• Ngày 5-5, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang rà soát 5 mỏ đá: Cô Tô, Bà Đội, núi Dài, Sơn Trà và núi Huỳnh.
• Diện tích chồng lấn với quy hoạch rừng tự nhiên là 20,78ha, trữ lượng ước tính 10,7 triệu m³.
• Chồng lấn với các loại rừng khác (rừng trồng, đất trống có cây tái sinh) là 346,24ha, trữ lượng hơn 32 triệu m³.
• Phần diện tích không chồng lấn quy hoạch lâm nghiệp là 90,66ha, trữ lượng khoảng 7,68 triệu m³, nhưng phần lớn đã khai thác hết.
• Hiện chỉ có mỏ núi Dài do Công ty TNHH Liên doanh Antraco khai thác với công suất 3,6 triệu m³ đá thành phẩm/năm.
• Tổng sản lượng tiềm năng từ 5 mỏ nếu được tháo gỡ và khai thác trở lại vào năm 2026 ước đạt 7,42 triệu m³/năm.
• Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức yêu cầu gia hạn cấp phép cho các mỏ nằm ngoài quy hoạch còn trữ lượng.

5 mỏ đá bị tạm dừng vì chồng lấn quy hoạch lâm nghiệp

Ngày 5-5, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết đơn vị đang rà soát 5 mỏ đá trên địa bàn để xem xét mở lại, phục vụ các dự án, công trình trọng điểm của tỉnh. Các mỏ này gồm Cô Tô, Bà Đội, núi Dài, Sơn Trà và núi Huỳnh. Trước đó, ông Võ Văn Lên – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường – đã ký báo cáo về kết quả kiểm tra hiện trạng và đề xuất giải pháp xử lý tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch lâm nghiệp và quy hoạch khoáng sản. Theo báo cáo, diện tích chồng lấn với quy hoạch rừng tự nhiên là 20,78ha, trữ lượng ước tính khoảng 10,7 triệu m³. Bên cạnh đó, có 346,24ha chồng lấn với các loại rừng khác như rừng trồng, đất trống có cây tái sinh, với trữ lượng hơn 32 triệu m³. Phần diện tích không chồng lấn quy hoạch lâm nghiệp là 90,66ha, trữ lượng khoảng 7,68 triệu m³, tuy nhiên phần lớn đã được khai thác hết theo cao trình được cấp phép. Hiện chỉ có mỏ núi Dài do Công ty TNHH Liên doanh Antraco khai thác với công suất lên khoảng 3,6 triệu m³ đá thành phẩm mỗi năm; các mỏ còn lại phải tạm dừng hoạt động do vướng chồng lấn với đất rừng.

Cuộc họp ngày 29/4: yêu cầu gia hạn cấp phép và xử lý chồng lấn

Chiều 29/4, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành, chính quyền các xã và doanh nghiệp khai thác lâm nghiệp, khoáng sản về hiện trạng và giải pháp xử lý chồng lấn quy hoạch. Tại đây, ông Võ Văn Lên báo cáo chi tiết tình hình chồng lấn. Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Ngô Công Thức yêu cầu gia hạn cấp phép cho 5 khu vực mỏ nằm ngoài quy hoạch nhưng còn trữ lượng. Đối với phần diện tích 20,78ha rừng tự nhiên và 346ha rừng các loại khác đã cấp phép khai thác, ông đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện báo cáo, bổ sung thông tin thời điểm hình thành các khu mỏ và thời điểm thực hiện các loại quy hoạch khoáng sản, lâm nghiệp, xây dựng, đất đai. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ rà soát các khu vực đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất khai thác khoáng sản nhưng lại thuộc quy hoạch đất rừng, để có cơ sở báo cáo, xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy hoặc bộ, ngành Trung ương đối với các mỏ đã khai thác nhưng vướng quy hoạch lâm nghiệp.

Tiềm năng khai thác 7,42 triệu m³/năm nếu tháo gỡ vướng mắc

Tổng sản lượng khai thác tiềm năng từ 5 mỏ đá nêu trên ước đạt khoảng 7,42 triệu m³/năm nếu được tháo gỡ vướng mắc và đưa vào khai thác trở lại trong năm 2026. Con số này bao gồm cả công suất hiện tại của mỏ núi Dài (3,6 triệu m³/năm) và sản lượng từ các mỏ còn lại sau khi tái khởi động. Đáng chú ý, đối với các khu vực có nguồn gốc là rừng nhưng nằm ngoài ranh quy hoạch lâm nghiệp quốc gia, với diện tích 90,66ha và trữ lượng khoảng 7,68 triệu m³, cơ quan chức năng đề xuất xem xét chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác. Phần lớn diện tích này đã được khai thác hết, nhưng vẫn còn trữ lượng nhỏ cần được đánh giá lại. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tổ chức lập quy hoạch lâm nghiệp tỉnh đối với diện tích 90,66ha có nguồn gốc là rừng nhưng nằm ngoài ranh quy hoạch lâm nghiệp theo Nghị định số 42/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Áp lực từ các công trình trọng điểm: cao tốc và đầu tư công

Ngày 24-3, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng ký văn bản gửi UBND tỉnh An Giang về việc hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng phục vụ thi công dự án mở rộng đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đây là một trong những công trình trọng điểm quốc gia, đòi hỏi nguồn cung đá lớn và ổn định. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức đã yêu cầu các ngành xem xét gia hạn cấp phép đối với các mỏ nằm ngoài quy hoạch nhưng còn trữ lượng, nhằm đảm bảo nguồn cung vật liệu cho các dự án, công trình trọng điểm. Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị liên quan rà soát quy hoạch lâm nghiệp, khẩn trương xử lý chồng lấn để đảm bảo khả năng cung ứng nguyên vật liệu xây dựng cho tỉnh trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng được yêu cầu khẩn trương rà soát hiện trạng các mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh, đề xuất giải pháp đảm bảo cung ứng đủ khối lượng cho các công trình đầu tư công năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Lộ trình xử lý: báo cáo trước 15/5 và điều chỉnh quy hoạch trong quý III/2026

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát quy hoạch ngành lâm nghiệp tỉnh An Giang sau sáp nhập, có phương pháp điều chỉnh quy hoạch ngành lâm nghiệp tỉnh, thực hiện trong quý III/2026. Bên cạnh đó, Sở phải rà soát các mỏ nằm ngoài quy hoạch lâm nghiệp nhưng còn trữ lượng, cấp phép hoặc gia hạn phép để sớm triển khai thực hiện; báo cáo UBND tỉnh để trình thông qua Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước ngày 15/5/2026. Như vậy, trong vòng chưa đầy hai tuần, tỉnh An Giang phải hoàn thiện báo cáo và trình lên cấp trên để có quyết định cuối cùng. Việc xử lý chồng lấn quy hoạch không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn liên quan đến thẩm quyền giữa tỉnh và trung ương, đặc biệt đối với các mỏ đã khai thác nhưng vướng quy hoạch lâm nghiệp. Nếu được thông qua, 5 mỏ đá có thể hoạt động trở lại từ năm 2026, cung cấp nguồn vật liệu quan trọng cho các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời giải quyết tình trạng thiếu hụt đá xây dựng đang hiện hữu.

Bài toán cân bằng giữa khai thác khoáng sản và bảo vệ rừng

Vụ việc tại An Giang phản ánh mâu thuẫn phổ biến giữa quy hoạch lâm nghiệp và quy hoạch khoáng sản, khi nhiều mỏ đá nằm trong khu vực rừng tự nhiên hoặc rừng trồng. Diện tích chồng lấn lên tới hơn 367ha, với trữ lượng hơn 42 triệu m³ đá, cho thấy quy mô của vấn đề. Việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang khai thác khoáng sản đòi hỏi phải tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ rừng, đồng thời phải đảm bảo lợi ích kinh tế từ các dự án trọng điểm. Các doanh nghiệp khai thác đã nêu khó khăn, vướng mắc tại buổi làm việc, cho thấy sự cấp thiết của việc tháo gỡ nút thắt này. Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao do các dự án đầu tư công và cao tốc, việc tìm ra giải pháp hài hòa giữa khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường là yêu cầu cấp bách đối với chính quyền tỉnh An Giang.

Tóm lược

• An Giang có 5 mỏ đá với tổng trữ lượng hơn 50 triệu m³ đang bị tạm dừng do chồng lấn quy hoạch lâm nghiệp.
• Nếu được tháo gỡ, các mỏ có thể cung cấp 7,42 triệu m³/năm, đáp ứng nhu cầu cho cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận và các công trình đầu tư công.
• Phó Chủ tịch tỉnh Ngô Công Thức yêu cầu gia hạn cấp phép cho các mỏ ngoài quy hoạch còn trữ lượng và hoàn thiện báo cáo trước ngày 15/5/2026.
• Sở Nông nghiệp và Môi trường phải điều chỉnh quy hoạch lâm nghiệp tỉnh trong quý III/2026 để xử lý chồng lấn.
• Vụ việc cho thấy mâu thuẫn giữa quy hoạch khoáng sản và lâm nghiệp, đòi hỏi giải pháp cân bằng giữa phát triển hạ tầng và bảo vệ rừng.