Chính phủ yêu cầu sáp nhập trường học chỉ trong phạm vi một xã

Sự thật chính

• Nghị quyết 105/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 8/4/2026.
• Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã.
• Mỗi xã phải có ít nhất một trường mầm non, một tiểu học, một THCS.
• Hà Nội dự kiến giảm 35 trường tại 18 xã, phường; giữ nguyên 124 trường THPT.
• Thái Nguyên yêu cầu hoàn thiện phương án sắp xếp trong tháng 4/2026.
• Đồng Nai đặt mục tiêu hoàn thành sắp xếp giai đoạn 2026-2027.
• Quảng Trị yêu cầu hoàn thành trước 30/6 để ổn định năm học mới.
• Phú Thọ giữ nguyên hệ thống trường phổ thông, tổ chức lại trung tâm GDNN-GDTX.

Lộ trình sắp xếp trường học theo Nghị quyết 105

Ngày 8/4, Chính phủ ban hành Nghị quyết 105/NQ-CP, kèm theo Phụ lục II về định hướng sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập. Văn bản này yêu cầu việc sáp nhập trường, điểm trường chỉ được thực hiện trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã. Đối với cơ sở giáo dục đại học, Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng đề án riêng, trong đó rà soát, sáp nhập hoặc giải thể các trường không đạt chuẩn hoặc hoạt động kém hiệu quả. Với giáo dục nghề nghiệp, mỗi tỉnh, thành phố chỉ được giữ tối đa ba trường dạy nghề (không kể các trường tự bảo đảm chi thường xuyên).

Các địa phương bắt đầu triển khai phương án

Sau khi Nghị quyết 105 được ban hành, nhiều địa phương đã xây dựng hoặc hoàn thiện phương án sắp xếp phù hợp với điều kiện thực tế. Tại Thái Nguyên, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương hoàn thiện phương án trong tháng 4, dự kiến thực hiện trong quý III/2026. Đồng Nai đặt mục tiêu hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, trường học và cơ sở y tế trong giai đoạn 2026-2027. Cao Bằng tiến hành rà soát mạng lưới trường, lớp, đánh giá quy mô, cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên để làm cơ sở đề xuất.

Hà Nội giảm 35 trường, giữ nguyên 124 trường THPT

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đề xuất giảm 35 trường tại 18 xã, phường. Các trường này chủ yếu có quy mô nhỏ, khó tuyển sinh, diện tích hạn chế hoặc nằm gần các cơ sở khác. Thành phố giữ nguyên toàn bộ 124 trường THPT. Quảng Trị đặt thời hạn hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 30/6 để ổn định trước năm học mới. Tỉnh yêu cầu không thực hiện sáp nhập cơ học tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, bảo đảm điều kiện học tập của học sinh.

Phú Thọ giữ nguyên trường phổ thông, tổ chức lại trung tâm

Phú Thọ đã phê duyệt đề án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp giáo dục, trong đó giữ nguyên hệ thống trường phổ thông, đồng thời tổ chức lại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Một số đơn vị được sáp nhập hoặc kết thúc hoạt động để tinh gọn đầu mối. Trong lĩnh vực y tế, Thanh Hóa đã tổ chức lại hệ thống y tế cơ sở từ đầu tháng 4/2026, chuyển các trạm y tế về trực thuộc UBND cấp xã, đồng thời kết thúc hoạt động của các trung tâm y tế tuyến huyện.

Yêu cầu bảo đảm cơ sở vật chất và mô hình trường liên cấp

Nghị quyết 105 nêu rõ các cơ sở giáo dục thuộc diện dồn ghép phải được chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất tại điểm trường chính. Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở. Tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc nơi có điều kiện đi lại khó khăn, ưu tiên mô hình trường phổ thông có nhiều cấp học (tiểu học và trung học cơ sở). Các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu sẽ bị giải thể.

Triển vọng và thách thức trong quá trình sắp xếp

Việc sắp xếp mạng lưới trường học theo Nghị quyết 105 được kỳ vọng sẽ tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, các địa phương phải đối mặt với thách thức về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và bảo đảm quyền lợi học sinh. Các chuyên gia cho rằng cần có lộ trình phù hợp, tránh gây xáo trộn lớn, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Việc sáp nhập chỉ nên thực hiện khi đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện, bảo đảm chất lượng giáo dục không bị ảnh hưởng.

Tóm lược

• Chính phủ yêu cầu sáp nhập trường học chỉ trong phạm vi một xã, mỗi xã có ít nhất một trường mầm non, tiểu học, THCS.
• Hà Nội dự kiến giảm 35 trường, giữ nguyên 124 trường THPT; các địa phương khác như Thái Nguyên, Đồng Nai, Quảng Trị đang xây dựng phương án.
• Giáo dục đại học và nghề nghiệp có lộ trình riêng: mỗi tỉnh tối đa 3 trường dạy nghề, các trường đại học kém hiệu quả có thể bị sáp nhập hoặc giải thể.
• Y tế cơ sở được tổ chức lại theo hướng trạm y tế trực thuộc UBND xã, kết thúc trung tâm y tế huyện.
• Việc sắp xếp phải bảo đảm cơ sở vật chất, không thực hiện cơ học ở vùng khó khăn, ưu tiên mô hình trường liên cấp.