Côn Đảo lọt top 7 điểm đến thả rùa biển toàn cầu, hướng tới mô hình đảo carbon thấp

Sự thật chính

• Côn Đảo là một trong 7 điểm đến hàng đầu thế giới về trải nghiệm thả rùa biển, theo CN Traveler.
• Mỗi năm, hàng trăm ngàn rùa con (chủ yếu là rùa biển xanh Chelonia mydas) nở thành công tại Côn Đảo.
• Tỉ lệ sống sót tự nhiên của rùa con chỉ 1/1.000 cá thể đến tuổi trưởng thành.
• Côn Đảo có 77 bãi sinh sản rùa biển, nhiều nhất Việt Nam.
• Lượng rác thải trên đảo hiện là 20-25 tấn/ngày, hạ tầng xử lý hạn chế.
• TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% phương tiện đường bộ tại Côn Đảo là xe điện.
• Dự kiến đầu tư ngân sách hơn 21.000 tỷ đồng cho chuyển đổi xanh Côn Đảo.
• Côn Đảo rộng gần 76 km², gồm 16 hòn đảo, cách TP HCM hơn 230 km.

Vinh danh toàn cầu nhờ bảo tồn rùa biển

Tạp chí CN Traveler vừa công bố Việt Nam là một trong 7 điểm đến hàng đầu thế giới cho trải nghiệm thả rùa biển, với Vườn quốc gia Côn Đảo được đánh giá cao nhờ các nỗ lực bảo tồn quy mô lớn. Danh sách bao gồm các điểm đến có chương trình bảo tồn bài bản, cho phép du khách tham gia có kiểm soát, mang tính giáo dục và trách nhiệm với môi trường. Côn Đảo là một trong những địa điểm làm tổ quan trọng nhất của rùa biển ở Đông Nam Á. Mỗi năm, hòn đảo ghi nhận hàng trăm ngàn rùa con ấp nở thành công, chủ yếu là rùa biển xanh (Chelonia mydas). Mùa sinh sản kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10, du khách có thể tham gia các tour du lịch sinh thái được thiết kế đặc biệt. Theo các chuyên gia bảo tồn, tỉ lệ sống sót tự nhiên của rùa con cực kỳ thấp, thường chỉ 1 trong 1.000 rùa con sống sót đến tuổi trưởng thành. Du khách được yêu cầu hạn chế ánh sáng nhân tạo, tránh tiếng ồn lớn và không tiếp xúc trực tiếp với rùa trừ khi có nhân viên hướng dẫn.

Áp lực từ tăng trưởng du lịch và ô nhiễm

Côn Đảo đang chịu áp lực lớn từ tăng trưởng du lịch, với lượng rác thải 20-25 tấn mỗi ngày, trong khi hạ tầng xử lý còn hạn chế. Hệ sinh thái biển bị suy thoái, san hô tẩy trắng, bãi biển xói mòn. Các dự án xanh dù được đề xuất nhưng triển khai còn chậm. Thông tin được ông Phạm Bình An, Viện phó Nghiên cứu phát triển TP HCM, nêu tại hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững" do Bộ Công Thương, UBND TP HCM và báo Tuổi Trẻ tổ chức chiều 21/4. Ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP HCM, cho biết thành phố đang triển khai Đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025-2035 với 10 trụ cột, 76 chỉ tiêu, dự kiến huy động khoảng 900.000 tỷ đồng.

Mục tiêu trở thành hòn đảo di sản carbon thấp

TP HCM đặt mục tiêu biến Côn Đảo thành "hòn đảo di sản carbon thấp" thông qua chuyển đổi giao thông xanh, kinh tế tuần hoàn thông minh và du lịch đẳng cấp quốc tế. Định hướng đến năm 2045, Côn Đảo sẽ trở thành mô hình phát triển "thuận tự nhiên", lấy công nghệ xanh làm công cụ và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng. Chiến lược tập trung vào 4 trụ cột: giao thông, năng lượng, môi trường và du lịch. Với giao thông, thành phố đặt lộ trình cấm xe xăng, chuyển toàn bộ sang xe điện. Cụ thể, đến năm 2028, 100% phương tiện đường bộ tại Côn Đảo là xe điện. Hạ tầng hỗ trợ gồm mạng lưới trạm sạc nhanh tại sân bay, bến tàu, cơ sở lưu trú và hệ thống đổi pin cho xe máy, với thời gian thay pin dưới 4 phút. Dự kiến đến 2030, đảo có hơn 200 điểm sạc và đổi pin công cộng.

Năng lượng tái tạo và xử lý rác thải

Thành phố đặt mục tiêu 100% công sở lắp điện mặt trời mái nhà trước năm 2028. Côn Đảo sẽ đầu tư phát triển điện rác để xử lý 20-25 tấn rác mỗi ngày, ứng dụng lưới điện thông minh và hệ thống lưu trữ (BESS). Mục tiêu 5 năm tới, năng lượng tái tạo dự kiến chiếm 50% tổng nguồn cung. Cuối năm ngoái, đặc khu Côn Đảo được kết nối với điện lưới quốc gia qua cáp ngầm dài hơn 77 km, thay thế điện diesel vốn tốn kém và ô nhiễm. Thành phố cũng sẽ phục hồi hệ sinh thái biển, gồm 1.800 ha san hô và 1.000 ha cỏ biển, đồng thời thí điểm đo lường và bán tín chỉ carbon từ hệ sinh thái ven biển (Blue Carbon). Nguồn thu từ tín chỉ carbon được tái đầu tư cho bảo tồn, hình thành vòng tuần hoàn tài chính khép kín, giảm phụ thuộc ngân sách.

Du lịch cao cấp gắn với bảo tồn

Côn Đảo hướng tới phân khúc du lịch cao cấp thay vì đại chúng, với thương hiệu "Di sản - Tâm linh - Sinh thái". Các sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn như xem rùa đẻ trứng, phục hồi san hô, kết hợp công nghệ thực tế ảo tại di tích lịch sử. Mục tiêu đến 2030, 100% cơ sở lưu trú đạt chứng nhận xanh. Mục tiêu đến 2030, 85% rác thải rắn trên đảo được tái chế; 100% nước thải được xử lý và tái sử dụng. Dự kiến, thành phố sẽ đầu tư từ ngân sách hơn 21.000 tỷ đồng, ngoài ra huy động nguồn lực từ thị trường carbon và các cơ chế tài chính xanh. Côn Đảo là đặc khu duy nhất của TP HCM, rộng gần 76 km², gồm 16 hòn đảo, trong đó Côn Sơn lớn nhất, cách trung tâm TP HCM hơn 230 km. Các dịch vụ giao thông, lữ hành, lưu trú, ẩm thực là nguồn thu chủ yếu của kinh tế đảo.

Tóm lược

• Côn Đảo được CN Traveler vinh danh là 1 trong 7 điểm đến hàng đầu thế giới về thả rùa biển, khẳng định vị thế bảo tồn rùa biển toàn cầu.
• TP HCM đặt mục tiêu chuyển đổi Côn Đảo thành hòn đảo carbon thấp với lộ trình cấm xe xăng vào năm 2028 và 100% năng lượng tái tạo vào 2030.
• Lượng rác thải 20-25 tấn/ngày và hệ sinh thái suy thoái là thách thức lớn, được giải quyết bằng điện rác, tái chế 85% rác thải và xử lý 100% nước thải.
• Du lịch Côn Đảo chuyển hướng cao cấp, gắn với bảo tồn rùa biển, phục hồi san hô và tín chỉ carbon xanh.
• Đầu tư ngân sách hơn 21.000 tỷ đồng và huy động thêm từ thị trường carbon cho kế hoạch xanh hóa toàn diện.