Hai tàu khu trục Mỹ vượt eo biển Hormuz dưới hỏa lực Iran, chiến dịch 'Tự do' khởi động

Sự thật chính

• Hai tàu khu trục Mỹ USS Truxtun và USS Mason quá cảnh thành công eo biển Hormuz ngày 4/5.
• Iran triển khai xuồng cao tốc, tên lửa hành trình và UAV tấn công tàu Mỹ trong quá trình quá cảnh.
• Mỹ mở 'chiến dịch Tự do' từ 4/5 với 15.000 quân, 100 máy bay và nhiều tàu chiến.
• CENTCOM tuyên bố trực thăng Apache đánh chìm 6 tàu cao tốc Iran; Iran phủ nhận, nói 2 tàu dân sự bị tấn công.
• Iran xác nhận phóng tên lửa và UAV vào tàu Mỹ, nhưng bác bỏ thiệt hại 6 tàu cao tốc.
• Iran phong tỏa eo biển Hormuz từ cuối tháng 2, Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lên cảng biển Iran từ 13/4.
• UAE bị Iran phóng 4 tên lửa hành trình và UAV tấn công ngày 4/5, 6 người bị thương.

Hai tàu chiến Mỹ vượt 'cửa tử' Hormuz

Ngày 4/5, hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ – USS Truxtun và USS Mason – đã điều hướng thành công qua eo biển Hormuz và tiến vào Vùng Vịnh, bất chấp một cuộc tấn công tổng lực từ Iran. Theo một quan chức quốc phòng Mỹ, các tàu bị tấn công liên tục bằng xuồng cao tốc nhỏ, tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trong suốt hành trình. Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), xác nhận các tàu chiến Mỹ đã bắn hạ tên lửa hành trình và UAV do Iran phóng nhằm vào cả tàu chiến lẫn tàu thương mại được hộ tống. Máy bay trực thăng tấn công Apache của Lục quân Mỹ cũng tham gia yểm trợ, đánh chìm 6 tàu cao tốc quân sự của Iran đang đe dọa đoàn tàu. Không có tàu Hải quân hay tàu chở dầu thương mại nào bị hư hại.

Chiến dịch 'Tự do' và mục tiêu khơi thông tuyến đường huyết mạch

Chiến dịch quân sự mang tên 'Dự án Tự do' do Tổng thống Donald Trump phát động chính thức bắt đầu từ ngày 4/5, nhằm dẫn đường và hộ tống các tàu thương mại mắc kẹt tại Vùng Vịnh do xung đột với Iran. CENTCOM cho biết chiến dịch huy động khoảng 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay (gồm cả máy bay từ căn cứ trên bộ và từ hai tàu sân bay Mỹ trong khu vực), cùng nhiều tàu chiến và phương tiện không người lái. Theo CENTCOM, hai tàu khu trục đã đi qua eo biển Hormuz đúng ngày chiến dịch bắt đầu, hộ tống hai tàu hàng treo cờ Mỹ rời khu vực. Đây là bước đi đầu tiên trong nỗ lực mở lại tuyến đường thủy chiến lược, vốn đã bị Iran phong tỏa với hầu hết tàu thuyền kể từ cuối tháng 2, ngoại trừ tàu của Iran và một số quốc gia 'thân thiện'.

Iran phủ nhận tổn thất, cáo buộc Mỹ tấn công dân thường

Iran xác nhận đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào tàu chiến Mỹ, nhưng bác bỏ thông tin 6 tàu cao tốc bị đánh chìm. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin, 6 tàu bị Mỹ nhắm mục tiêu không thuộc biên chế Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), mà là các tàu dân sự chở hàng hóa và hành khách. Vụ tấn công khiến 5 người thiệt mạng. Một quan chức quân sự Iran cho biết nước này đã mở cuộc điều tra sau tuyên bố từ phía Mỹ, và kết quả cho thấy lực lượng Mỹ đã 'nổ súng vào 2 tàu chở hàng nhỏ đang di chuyển từ Khasab trên bờ biển Oman hướng về phía bờ biển Iran'. Phía Mỹ khẳng định các tàu bị đánh chìm là tàu quân sự Iran đe dọa thương mại.

Washington tiến gần quyết định không kích quy mô lớn

Các quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết Washington đang tiến gần hơn đến quyết định nối lại chiến dịch không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, đặc biệt sau vụ Iran tập kích tàu chiến Mỹ và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump và ban lãnh đạo Iran. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 hiện chưa bị bên nào chấm dứt, và quân đội Mỹ chưa nhận lệnh không kích Iran. Một quan chức Mỹ tiết lộ các chỉ huy Mỹ tại Trung Đông 'có toàn quyền hành động' để bảo vệ lực lượng và vận tải thương mại. 'Họ được phép ra lệnh tấn công nếu phát hiện bệ phóng đang di chuyển hoặc tên lửa đã triển khai. Chúng tôi có thể tập kích mối đe dọa đã biết, không cần đợi tới lúc Iran nổ súng trước', người này nói.

UAE hứng chịu tấn công, Anh xác nhận tàu hàng bốc cháy

Cùng ngày 4/5, giới chức UAE cho biết Iran đã phóng 4 tên lửa hành trình cùng một loạt UAV nhằm vào nước này, khiến 6 người bị thương và gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở dầu mỏ. Giới chức Anh cũng thông báo hai tàu chở hàng bốc cháy ngoài khơi UAE. Các cuộc tấn công này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Mỹ khởi động chiến dịch Tự do. Hiện Nhà Trắng và giới chức Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin trên. Tuy nhiên, động thái của Iran cho thấy nước này sẵn sàng mở rộng mục tiêu tấn công ra ngoài phạm vi eo biển Hormuz, nhắm vào các đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Eo biển Hormuz: Tuyến đường chiến lược trong vòng xoáy xung đột

Eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua, đã trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu Mỹ-Iran kể từ cuối tháng 2. Iran phong tỏa eo biển với hầu hết tàu thuyền, chỉ cho phép tàu của nước này và một số quốc gia 'thân thiện' đi qua. Đáp lại, Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Chiến dịch 'Tự do' của Mỹ đánh dấu bước leo thang quân sự lớn nhất tại khu vực kể từ khi xung đột nổ ra. Với sự tham gia của 15.000 quân, 100 máy bay và nhiều tàu chiến, Mỹ đặt mục tiêu khôi phục tự do hàng hải qua eo biển. Tuy nhiên, việc Iran sẵn sàng sử dụng tên lửa, UAV và xuồng cao tốc để chống lại cho thấy cuộc chiến giành quyền kiểm soát tuyến đường này vẫn chưa có hồi kết.

Tóm lược

• Hai tàu khu trục Mỹ đã vượt eo biển Hormuz dưới hỏa lực Iran, mở màn chiến dịch Tự do với quy mô 15.000 quân.
• Iran xác nhận tấn công bằng tên lửa và UAV, nhưng phủ nhận mất 6 tàu cao tốc, cáo buộc Mỹ tấn công dân thường.
• Mỹ trao quyền chủ động tấn công cho chỉ huy Trung Đông, không cần đợi Iran nổ súng trước.
• UAE bị Iran tấn công bằng tên lửa và UAV, khiến 6 người bị thương; Anh xác nhận tàu hàng bốc cháy.
• Lệnh ngừng bắn từ 8/4 vẫn có hiệu lực, nhưng Washington đang tiến gần quyết định không kích quy mô lớn.
• Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng chiến lược, nơi 20% dầu mỏ thế giới đi qua, đang bị phong tỏa từ cuối tháng 2.