Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến hầu tòa vì thất thoát 803 tỷ đồng tại dự án bệnh viện

Sự thật chính

• Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, 67 tuổi, cựu Bộ trưởng Y tế, bị xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
• Tổng thiệt hại được xác định hơn 803 tỷ đồng, trong đó hơn 733 tỷ do đình trệ thi công và 70,2 tỷ do sai phạm chỉ định thầu.
• Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức có tổng vốn 9.958 tỷ đồng, khởi công năm 2014, gia hạn hai lần đến năm 2024 nhưng vẫn dang dở.
• Hai dự án phải dừng thi công gần 4 năm (từ tháng 1/2021 đến hết tháng 12/2024).
• Cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Nguyễn Chiến Thắng bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 51 tỷ đồng từ các nhà thầu.
• Cựu Phó giám đốc Nguyễn Hữu Tuấn bị cáo buộc nhận hơn 7,6 tỷ đồng tiền hối lộ.
• Bà Tiến đã khắc phục 14,5 tỷ đồng thiệt hại.
• Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn, Phó chánh án TAND Hà Nội, làm chủ tọa.

Cựu bộ trưởng ra tòa sau nhiều lần thay đổi tội danh

Ngày 20/5, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo khác trong vụ án sai phạm tại dự án xây dựng cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Phiên tòa dự kiến kéo dài 6 ngày, do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn làm chủ tọa, với 5 kiểm sát viên tham gia thực hành quyền công tố. Bà Tiến, 67 tuổi, bị Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự. Trước đó, bà bị khởi tố ngày 16/7/2025 về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, nhưng sau 5 tháng tội danh được đổi thành tội danh hiện tại. Bà đang tại ngoại sau khi được áp dụng biện pháp bảo lĩnh và có 4 luật sư đăng ký bào chữa.

Dự án nghìn tỷ đình trệ, thất thoát hơn 800 tỷ

Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư 9.958 tỷ đồng, mỗi dự án quy mô 1.000 giường bệnh. Dự án được thực hiện từ năm 2014 đến 2019, sau đó gia hạn hai lần đến hết năm 2024, nhưng vẫn dang dở. Theo cáo trạng, dù chưa đủ điều kiện, dự án vẫn khởi công, quản lý chất lượng lỏng lẻo. Sau khi giải ngân khoảng 50% vốn, công trình phải dừng thi công từ tháng 1/2021 đến hết tháng 12/2024, gần 4 năm. Hậu quả là thất thoát, lãng phí hơn 733 tỷ đồng do đình trệ, riêng sai phạm trong chỉ định thầu gây thất thoát 70,2 tỷ đồng, tổng thiệt hại hơn 803 tỷ đồng.

Cơ chế 'gợi ý' nhà thầu và thỏa thuận 5% hoa hồng

Cáo trạng nêu rõ quá trình lựa chọn 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, bà Tiến và cấp dưới đã có nhiều sai phạm. Các nhà thầu liên hệ với bà Tiến, bà trao đổi để họ làm việc trực tiếp với ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm. Khi bà Tiến đồng ý, ông Thắng thống nhất với doanh nghiệp và giao cho Trần Văn Sinh, Trưởng phòng kỹ thuật dự toán, phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá điều kiện. Trong quá trình trao đổi, ông Thắng thỏa thuận với các nhà thầu về việc tạo điều kiện trúng thầu. Sau khi được tạm ứng, thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Từ đó, các nhà thầu đã đưa trực tiếp cho ông Thắng tổng cộng 87,4 tỷ đồng, đến tháng 9/2021 ông Thắng nhận thêm 1 tỷ đồng.

Hai cựu giám đốc ban nhận hối lộ hơn 100 tỷ đồng

Ông Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn, hai cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, bị xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ. Cơ quan tố tụng xác định ông Thắng nhận hơn 51 tỷ đồng, ông Tuấn nhận hơn 7,6 tỷ đồng từ các nhà thầu. Từ tháng 9/2017, ông Thắng nghỉ hưu, ông Nguyễn Hữu Tuấn đảm nhiệm thay và tiếp tục nhận tiền theo tỷ lệ 5%. Tuy nhiên, do hai dự án gặp khó khăn, ông Tuấn mới nhận được 12,1 tỷ đồng từ 3 nhà thầu. Ngoài ra, ông Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị cáo buộc Lừa đảo chiếm đoạt tài sản khi đưa ra thông tin gian dối nhằm chiếm đoạt 2 triệu USD (tương đương hơn 45 tỷ đồng) của ông Thắng.

Trách nhiệm của cựu bộ trưởng và các bị cáo khác

Viện kiểm sát cáo buộc bà Nguyễn Thị Kim Tiến có sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài lập dự án, phương án thiết kế kiến trúc và kế hoạch lựa chọn nhà thầu của hai dự án. Các quyết định này là căn cứ để Ban Y tế trọng điểm triển khai dự án, nhưng quá trình thực hiện phát sinh nhiều sai phạm, dẫn đến đình trệ, kéo dài, gây thất thoát hơn 803 tỷ đồng. Cùng tội danh với bà Tiến, tòa đưa ra xét xử ông Đào Xuân Sinh (Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn, đầu tư và xây dựng SHT) và 3 người của Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm: Trần Văn Sinh, Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Kim Trung (nguyên Phó ban). Bà Tiến đã khắc phục 14,5 tỷ đồng thiệt hại.

Khung hình phạt và diễn biến tiếp theo

Bộ luật Hình sự hiện hành quy định hành vi phạm tội gây thiệt hại về tài sản từ một tỷ đồng trở lên có thể đối mặt khung hình phạt 10-20 năm tù. Với số tiền thất thoát hơn 803 tỷ đồng, các bị cáo có thể phải đối diện với mức án nghiêm khắc. Phiên tòa sơ thẩm dự kiến diễn ra công khai tại TAND TP Hà Nội từ ngày 20 đến 26/5. Hội đồng xét xử gồm 5 người, 5 kiểm sát viên tham gia. Đây là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến sai phạm trong lĩnh vực y tế, thu hút sự quan tâm của dư luận.

Bài học từ dự án đình trệ kéo dài

Vụ án phơi bày những yếu kém trong quản lý dự án đầu tư công quy mô lớn, từ khâu phê duyệt, lựa chọn nhà thầu đến giám sát thi công. Việc dự án khởi công khi chưa đủ điều kiện, quản lý chất lượng lỏng lẻo, và cơ chế 'gợi ý' nhà thầu đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Sự đình trệ kéo dài gần 4 năm không chỉ gây lãng phí tài sản nhà nước mà còn ảnh hưởng đến nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Phiên tòa sắp tới không chỉ xét xử các cá nhân sai phạm mà còn là cơ hội để rút ra bài học về trách nhiệm giải trình và minh bạch trong quản lý dự án công.

Tóm lược

• Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị xét xử vì sai phạm tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, gây thất thoát hơn 803 tỷ đồng.
• Dự án nghìn tỷ đình trệ gần 4 năm do quản lý yếu kém, chỉ định thầu sai quy định và nhận hối lộ.
• Hai cựu giám đốc ban quản lý dự án bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 100 tỷ đồng từ các nhà thầu.
• Bà Tiến đã khắc phục 14,5 tỷ đồng, nhưng tổng thiệt hại vẫn rất lớn.
• Phiên tòa kéo dài 6 ngày từ 20/5, với 10 bị cáo, 4 luật sư bào chữa cho cựu bộ trưởng.
• Vụ án là hồi chuông cảnh tỉnh về quản lý dự án đầu tư công trong lĩnh vực y tế.