Giáo sư Larry Berman: 'Phạm Xuân Ẩn chưa bao giờ nhận là điệp viên số 1'

Sự thật chính

• Larry Berman là giáo sư danh dự tại Đại học California, Davis (Mỹ).
• Ông là người nước ngoài duy nhất được Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn tin tưởng để kể về cuộc đời mình.
• Berman là tác giả cuốn sách 'X6 – Điệp viên hoàn hảo'.
• Ông đã đến Việt Nam hơn 50 lần.
• Phạm Xuân Ẩn chưa bao giờ tự nhận mình là 'điệp viên số 1'.
• Thành công của Phạm Xuân Ẩn đến từ sự kết hợp giữa yếu tố nhân văn ('tình') và kỹ năng báo chí ('báo').

Cuộc gặp định mệnh tại Hà Nội

Buổi sáng tháng 4, trên ô cửa sổ khách sạn ven hồ Tây, Larry Berman chậm rãi nhấp ngụm cà phê, hướng tầm mắt ngắm nhìn phố phường Hà Nội. Đường phố Thủ đô nhộn nhịp xe cộ, dòng người hối hả và bận rộn, một nhịp sống hiện đại, đầy năng động. Dù đã nhiều lần đến Việt Nam, song mỗi lần đều mang lại cho ông những cảm xúc đặc biệt. Larry Berman là Giáo sư danh dự Đại học California tại Davis (Mỹ). Ông là người nước ngoài duy nhất được Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn tin tưởng lựa chọn để kể về cuộc đời mình. Ông cũng chính là tác giả của cuốn sách nổi tiếng: 'X6 – Điệp viên hoàn hảo'. Trong cuộc trò chuyện riêng với phóng viên tại Hà Nội, Larry Berman tâm sự, ông là nhà sử học may mắn vì định mệnh đã cho ông gặp được Phạm Xuân Ẩn. Với ông, Việt Nam cũng là mối lương duyên đặc biệt mà ông có trong đời.

Những thay đổi của Việt Nam qua góc nhìn của một nhà sử học

Trở lại Việt Nam lần này, Berman nhận thấy những thay đổi đáng kể. 'Tôi đã đến Việt Nam hơn 50 lần, so với lần gần nhất tôi đến vào năm 2024 thật khó để nhận ra những thay đổi mới. Có lẽ cái mới nhất là Việt Nam đã vận hành tàu điện. Điều mà tôi từng nghĩ có lẽ cả đời mình sẽ không kịp chứng kiến', ông nói. Nếu so sánh trong 20 năm qua, Việt Nam thay đổi rất lớn, phần nhiều là tích cực. Sự thay đổi này diễn ra mạnh mẽ nhất, theo ông, là giai đoạn từ năm 1983 đến 2000. Sự mở cửa của Việt Nam tạo ra thay đổi mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, rất nhiều khách quốc tế đến đây du lịch. Nhiều sinh viên đi học nước ngoài ở các nước Mỹ, Anh, Australia… rồi về xây dựng đất nước. Tiếng Anh cũng được sử dụng phổ biến hơn trước rất nhiều. Ở TPHCM, có nhiều công trình cũ bị phá bỏ để xây các cao ốc hiện đại. Điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà ở New York, Paris cũng vậy. Dù biết là quy luật của sự phát triển nhưng nó vẫn khiến ông cảm thấy tiếc nuối.

Con người Việt Nam – điều không thay đổi

Tuy nhiên, dù Việt Nam có thay đổi, phát triển thế nào, có một thứ không thay đổi đó là: Con người. Người Việt luôn thân thiện, nồng hậu và ấm áp. Đồ ăn cũng rất ngon. 'Lần nào trở lại Việt Nam, tôi cũng có cảm giác mình được về nhà. Điều đó thật tuyệt', Berman chia sẻ. Bạn bè ông thậm chí còn đùa: 'Có lẽ kiếp trước tôi là người Việt Nam'.

Bí quyết thành công của Phạm Xuân Ẩn: 'Tình' và 'Báo'

Theo giáo sư, nhà sử học Larry Berman – tác giả cuốn 'Điệp viên hoàn hảo X6' – thành công của Phạm Xuân Ẩn đến từ sự kết hợp hiếm có giữa yếu tố nhân văn ('tình') và kỹ năng báo chí ('báo'). Ông sở hữu khả năng thấu cảm sâu sắc, hiểu tâm lý con người và có thể 'đọc' được suy nghĩ của đối phương. Berman nhấn mạnh rằng Phạm Xuân Ẩn chưa bao giờ nhận mình là 'điệp viên số 1'. Điều này cho thấy sự khiêm tốn và tinh thần kỷ luật của một nhà tình báo huyền thoại. Di sản của ông không chỉ là những chiến công tình báo, mà còn là bài học về trí tuệ và tính kỷ luật.

Di sản và bài học chưa khép lại

Câu chuyện về Phạm Xuân Ẩn vẫn tiếp tục được khai thác qua các tác phẩm điện ảnh và sách. Berman hé lộ về bộ phim chân dung nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn, một dự án mà ông tham gia với tư cách cố vấn. Ông cũng đề cập đến cuốn sách 'Điệp viên hoàn hảo' như một nỗ lực giải mã con người bí ẩn nhất của tình báo Việt Nam. Những câu chuyện về Phạm Xuân Ẩn không chỉ là quá khứ, mà còn là bài học cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, sự hy sinh và trí tuệ. Berman tin rằng di sản của ông sẽ còn được nghiên cứu và ngưỡng mộ trong nhiều thập kỷ tới.

Tóm lược

• Larry Berman là người duy nhất được Phạm Xuân Ẩn tin tưởng để viết về cuộc đời mình.
• Phạm Xuân Ẩn chưa bao giờ tự nhận là 'điệp viên số 1', thể hiện sự khiêm tốn.
• Thành công của ông là sự kết hợp giữa tình người và kỹ năng báo chí.
• Việt Nam đã thay đổi mạnh mẽ từ năm 1983 đến 2000, nhưng con người vẫn giữ nét thân thiện, nồng hậu.
• Berman đã đến Việt Nam hơn 50 lần và luôn cảm thấy như được về nhà.
• Di sản của Phạm Xuân Ẩn là bài học về trí tuệ và tính kỷ luật cho các thế hệ sau.