Siêu tàu sân bay USS Gerald R. Ford rời Trung Đông sau 295 ngày triển khai kỷ lục

Sự thật chính

• USS Gerald R. Ford rời Trung Đông sau 295 ngày triển khai, vượt kỷ lục 294 ngày của USS Abraham Lincoln.
• Ba tàu sân bay Mỹ – USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford, USS George H.W. Bush – đồng thời hoạt động tại Trung Đông lần đầu tiên kể từ năm 2003.
• Lực lượng ba tàu sân bay gồm hơn 200 máy bay và 15.000 quân nhân.
• USS Gerald R. Ford bị hỏa hoạn tại khu vực giặt là hồi tháng 3, phải sửa chữa tại Địa Trung Hải.
• Tàu từng tham gia chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 10/2025.
• Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thừa nhận việc kéo dài triển khai gây áp lực lên thủy thủ đoàn và hệ thống kỹ thuật.
• Tổng thống Donald Trump gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran đến khi đàm phán hoàn tất, nhưng vẫn duy trì phong tỏa hải quân.
• Iran đàm phán từ xa với Mỹ qua Pakistan và cử ngoại trưởng sang Nga.

Cuộc rút quân giữa lệnh phong tỏa

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford, soái hạm lớn nhất thế giới của Hải quân Mỹ, sẽ rời Trung Đông trong những ngày tới, kết thúc đợt triển khai kéo dài gần 10 tháng – một kỷ lục trong nhiều thập kỷ. Con tàu dự kiến cập cảng quê nhà tại Virginia vào khoảng giữa tháng 5, theo các quan chức Mỹ giấu tên. Việc rút USS Gerald R. Ford diễn ra trong bối cảnh Mỹ vẫn duy trì chiến dịch phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, trong khi lệnh ngừng bắn giữa hai nước vẫn mong manh. Tổng thống Donald Trump tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn cho đến khi Iran đưa ra đề xuất thống nhất và các cuộc đàm phán hoàn tất, nhưng nhấn mạnh Washington sẽ tiếp tục thực thi phong tỏa hàng hải.

Ba tàu sân bay cùng trực chiến

Trước khi USS Gerald R. Ford rút đi, lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, Mỹ duy trì ba tàu sân bay cùng lúc tại Trung Đông. USS George H.W. Bush thuộc lớp Nimitz đã đến khu vực này vào ngày 24/4 theo xác nhận của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), gia nhập USS Abraham Lincoln (đã hiện diện từ tháng 1) và USS Gerald R. Ford. CENTCOM thông báo lực lượng ba tàu sân bay bao gồm hơn 200 máy bay và 15.000 thủy thủ cùng binh sĩ thủy quân lục chiến. Sự hiện diện quân sự chưa từng có này diễn ra vài tuần trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích chung nhằm vào Iran.

Hành trình kéo dài và sự cố hỏa hoạn

USS Gerald R. Ford khởi hành từ căn cứ Norfolk vào tháng 6 năm ngoái, bắt đầu đợt triển khai kéo dài hơn 300 ngày. Con tàu đã lập kỷ lục mới của Hải quân Mỹ với 295 ngày hoạt động liên tục, vượt qua kỷ lục trước đó của USS Abraham Lincoln (294 ngày) trong thời kỳ đại dịch COVID-19, theo dữ liệu từ US Naval Institute News. Tuy nhiên, hành trình không tránh khỏi trục trặc. Hồi tháng 3, một vụ hỏa hoạn xảy ra tại khu vực giặt là trên tàu, buộc USS Gerald R. Ford phải quay trở lại Địa Trung Hải để sửa chữa, khiến hàng trăm thủy thủ bị gián đoạn sinh hoạt. Sau đó, tàu cập cảng ở Địa Trung Hải để nghỉ ngơi và sửa chữa, trước khi trở lại biển Đỏ vào đầu tháng này.

Áp lực lên thủy thủ đoàn và hệ thống

Thời gian triển khai kéo dài gây lo ngại về sức khỏe và tinh thần của thủy thủ đoàn, cũng như áp lực gia tăng đối với thân tàu và hệ thống kỹ thuật. Tại phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thừa nhận việc kéo dài triển khai luôn đi kèm những đánh đổi giữa yêu cầu sẵn sàng chiến đấu và công tác bảo dưỡng. “Trong nhiều thời điểm, yêu cầu tác chiến – dù ở Bộ Tư lệnh miền Nam hay Bộ Tư lệnh Trung tâm – đòi hỏi bổ sung lực lượng ngay lập tức, dẫn tới quyết định kéo dài thời gian triển khai sau quá trình cân nhắc khó khăn”, ông Hegseth nói, đề cập tới hai bộ tư lệnh phụ trách Mỹ Latinh và Trung Đông.

Từ Caribbean đến Trung Đông

Trước khi được điều động tới Trung Đông, USS Gerald R. Ford đã tham gia chiến dịch quân sự tại vùng Caribbean hồi tháng 10/2025, trong khuôn khổ đợt tăng cường hiện diện hải quân lớn nhất khu vực trong nhiều thập kỷ. Tại đây, tàu tham gia chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Sau đó, con tàu được triển khai tới Trung Đông khi căng thẳng với Iran leo thang. Trong giai đoạn đầu của chiến sự, tàu hoạt động từ Địa Trung Hải trước khi đi qua kênh đào Suez để tiến vào Biển Đỏ vào đầu tháng 3.

Kịch bản tiếp theo và những câu hỏi bỏ ngỏ

Một số chuyên gia cho rằng USS George H.W. Bush có thể được triển khai để thay thế USS Gerald R. Ford, vốn đã hoạt động vượt xa thời gian triển khai thông thường 7 tháng. Nhiều nguồn tin Mỹ gần đây cho biết Washington có thể đang lên kế hoạch cho các cuộc tấn công mới nhằm vào hàng loạt mục tiêu của Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn hiện tại đổ vỡ. Trong khi đó, Iran đang tiến hành đàm phán từ xa với Mỹ qua Pakistan và cử ngoại trưởng sang Nga. Dù lệnh ngừng bắn được gia hạn, Tehran vẫn siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, còn Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Kỷ lục chưa phải cuối cùng

Dù đạt 295 ngày, đợt triển khai của USS Gerald R. Ford vẫn chưa vượt kỷ lục dài nhất trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, thuộc về tàu USS Midway với 332 ngày hoạt động liên tục trong giai đoạn 1972-1973. Tuy nhiên, đây là kỷ lục mới của Hải quân Mỹ trong thời hiện đại, phản ánh nhu cầu tác chiến gia tăng và áp lực lên hạm đội. Việc rút USS Gerald R. Ford đánh dấu sự suy giảm đáng kể hỏa lực của Mỹ tại Trung Đông, nhưng sự hiện diện của hai tàu sân bay còn lại cùng các tàu hộ tống vẫn đảm bảo khả năng răn đe. Câu hỏi đặt ra là liệu lệnh ngừng bắn mong manh có thể giữ vững, hay khu vực sẽ chứng kiến một cuộc đối đầu mới.

Tóm lược

• USS Gerald R. Ford rời Trung Đông sau 295 ngày, kỷ lục triển khai dài nhất của tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ.
• Ba tàu sân bay Mỹ từng đồng thời hoạt động tại Trung Đông lần đầu tiên kể từ năm 2003, với hơn 200 máy bay và 15.000 quân.
• Tàu gặp sự cố hỏa hoạn hồi tháng 3, phải sửa chữa tại Địa Trung Hải, ảnh hưởng đến thủy thủ đoàn.
• Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thừa nhận áp lực từ việc kéo dài triển khai lên sức khỏe thủy thủ và hệ thống kỹ thuật.
• Mỹ duy trì phong tỏa hải quân Iran dù lệnh ngừng bắn được gia hạn; Iran đàm phán qua Pakistan và Nga.
• Kỷ lục 295 ngày chưa vượt qua kỷ lục Chiến tranh Lạnh 332 ngày của USS Midway.