Tháng 5 nắng nóng gay gắt hơn trung bình, mùa mưa Tây Nguyên và Nam Bộ đến muộn

Sự thật chính

• Nhiệt độ trung bình tháng 5 cao hơn 0,5-1 độ C so với trung bình nhiều năm, có nơi vượt ngưỡng này.
• Tổng lượng mưa trên cả nước thấp hơn 15-30% so với trung bình, riêng Đông Bắc Bộ và Nam Bộ gần chuẩn.
• Mùa mưa ở Tây Nguyên và Nam Bộ khởi phát muộn hơn bình thường, gió mùa Tây Nam ảnh hưởng từ nửa cuối tháng 5.
• Bão và áp thấp nhiệt đới khó xuất hiện trên Biển Đông trong tháng 5.
• Số ngày nắng nóng vượt trung bình nhiều năm, đặc biệt ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế.
• Ngày 2/5, Hà Nội có mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều hửng nắng; TP.HCM nắng nóng ban ngày.
• Chuyển mùa có thể gây ra dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, nhất là ở Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Nắng nóng tháng 5 vượt chuẩn, mưa giảm sâu

Việt Nam đang bước vào một tháng 5 với nhiệt độ cao hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nhiệt độ trung bình tháng này có thể cao hơn 0,5-1 độ C, thậm chí có nơi vượt ngưỡng đó. Số ngày nắng nóng sẽ nhiều hơn mức trung bình, đặc biệt tại Bắc Bộ và dải ven biển từ Thanh Hóa đến Huế. Tổng lượng mưa trên toàn quốc được dự báo thấp hơn 15-30% so với trung bình, ngoại trừ khu vực Đông Bắc Bộ và Nam Bộ có lượng mưa gần chuẩn. Dù vậy, một số đợt mưa rào và dông diện rộng vẫn xuất hiện, tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ. Cơ quan khí tượng cũng lưu ý rằng bão và áp thấp nhiệt đới khó có khả năng hình thành trên Biển Đông trong suốt tháng 5.

Mùa mưa Tây Nguyên và Nam Bộ đến chậm

Gió mùa Tây Nam dự kiến bắt đầu ảnh hưởng đến Nam Bộ vào nửa cuối tháng 5, muộn hơn so với thông lệ. Thông thường, mùa mưa ở Tây Nguyên bắt đầu từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, còn Nam Bộ bước vào mùa mưa trong nửa đầu tháng 5. Năm nay, cả hai khu vực này đều đón mùa mưa trễ hơn, kéo theo lượng mưa thấp hơn trong giai đoạn đầu. Dù vậy, khi gió mùa hoạt động, lượng mưa sẽ gia tăng, mang lại những trận mưa rào và dông cho Tây Nguyên và Nam Bộ. Tuy nhiên, tổng lượng mưa cả tháng vẫn thấp hơn trung bình, ngoại trừ Nam Bộ có thể gần chuẩn.

Thời tiết ngày 2/5: Hà Nội mưa dông, TP.HCM nắng nóng

Ngày 2/5, thời tiết các khu vực có sự phân hóa rõ rệt. Hà Nội có mây, mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều hửng nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-25 độ C, cao nhất 30-32 độ C. Gió đông đến đông nam cấp 2-3. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối có mưa rào và dông rải rác. Nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ C, cao nhất 29-32 độ C. Khu vực Tây Nguyên cũng có mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều hửng nắng. Riêng các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai có mưa rào và dông rải rác về đêm và sáng, cục bộ có mưa to.

Nguy cơ thiên tai trong giai đoạn chuyển mùa

Giai đoạn chuyển mùa từ khô sang ẩm luôn tiềm ẩn nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Cơ quan khí tượng cảnh báo rằng dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xảy ra trên diện rộng, đặc biệt tại Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Những hiện tượng này dự kiến xuất hiện thường xuyên hơn so với trung bình. Người dân cần đề phòng các đợt dông kèm lốc xoáy và gió giật mạnh có thể gây thiệt hại nhà cửa, cây cối và hoa màu. Các tỉnh miền núi phía Bắc như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai cũng có nguy cơ xảy ra mưa lớn cục bộ, dẫn đến lũ quét và sạt lở đất.

Dự báo dài hạn và khuyến nghị ứng phó

Với xu thế nắng nóng gay gắt và mưa giảm, các địa phương cần chủ động các biện pháp tiết kiệm nước, phòng chống cháy rừng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nông dân cần điều chỉnh lịch gieo trồng phù hợp với diễn biến thời tiết, đặc biệt tại Tây Nguyên và Nam Bộ nơi mùa mưa đến muộn. Cơ quan khí tượng sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến và phát các bản tin cảnh báo kịp thời. Người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong giai đoạn chuyển mùa.

Tóm lược

• Tháng 5/2024, nhiệt độ trung bình cao hơn 0,5-1 độ C, số ngày nắng nóng vượt trung bình nhiều năm, đặc biệt ở Bắc Bộ và Trung Bộ.
• Tổng lượng mưa giảm 15-30% so với trung bình; riêng Đông Bắc Bộ và Nam Bộ gần chuẩn.
• Mùa mưa ở Tây Nguyên và Nam Bộ đến muộn, gió mùa Tây Nam ảnh hưởng từ nửa cuối tháng 5.
• Bão và áp thấp nhiệt đới khó xuất hiện trên Biển Đông trong tháng 5.
• Giai đoạn chuyển mùa gia tăng nguy cơ dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, nhất là ở Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.
• Ngày 2/5, Hà Nội có mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều hửng nắng; TP.HCM nắng nóng ban ngày, chiều tối có mưa rào và dông.