WHO meldt zeven mogelijke hantavirusgevallen op Nederlands cruiseschip Hondius

De feiten

• WHO rapporteert zeven mogelijke hantavirusgevallen op de Hondius: twee bevestigd, vijf verdacht.
• Bevestigde doden: een Nederlandse vrouw (overleden 26 april in Johannesburg) en een Britse man (in ziekenhuis Johannesburg).
• Verdachte doden: echtgenoot van Nederlandse vrouw (overleden 11 april aan boord) en een Duitse vrouw (lichaam nog aan boord).
• Vijf verdachte gevallen omvatten ook twee bemanningsleden (Nederlander en Brit) met ademhalingsproblemen.
• Schip heeft 88 passagiers en 59 bemanningsleden van 23 nationaliteiten; ligt voor anker bij Kaapverdië.
• Kaapverdische autoriteiten weigeren ontscheping, behalve voor drie zieken; schip vaart door naar Tenerife.
• Alle passagiers getest, uitslagen nog niet bekend; passagiers moeten in hut blijven en afstand houden.

Zeven mogelijke besmettingen aan boord van de Hondius

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt in een rapport dat er mogelijk zeven gevallen van hantavirus zijn aan boord van het Nederlandse cruiseschip Hondius. Twee daarvan zijn bevestigd: een Britse man die in een ziekenhuis in Johannesburg wordt verpleegd en een Nederlandse vrouw die op 26 april in dezelfde stad overleed. De overige vijf worden als verdacht beschouwd, omdat de symptomen wijzen op een besmetting, maar laboratoriumbevestiging nog ontbreekt. Onder de verdachte gevallen bevinden zich twee sterfgevallen: de echtgenoot van de Nederlandse vrouw, die op 11 april aan boord overleed, en een Duitse vrouw wier lichaam nog aan boord is. De doodsoorzaak van de man kon niet direct worden vastgesteld. Daarnaast zijn er drie levende verdachte patiënten, onder wie twee bemanningsleden: een Nederlander en een Brit. Zij hebben hoge koorts, maag- en darmklachten en ademhalingsproblemen en hebben dringend medische zorg nodig, aldus de rederij Oceanwide Expeditions.

Tijdlijn van de uitbraak: van Argentinië naar de Atlantische Oceaan

Het Nederlandse echtpaar ging op 1 april in Argentinië aan boord na een rondreis door Zuid-Amerika. De man kreeg op 6 april last van koorts, hoofdpijn en milde diarree. Op 11 april traden ademhalingsproblemen op; hij stierf diezelfde dag. Zijn lichaam werd dertien dagen later aan land gebracht op Sint-Helena, een eiland in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Zijn vrouw verliet daar ook het schip, maar tijdens de thuisreis naar Nederland werd ze ziek en overleed op 26 april in Johannesburg. De Hondius vertrok op 1 april uit Argentinië voor een reis naar Sint-Helena en andere eilanden, en voer vervolgens door naar Kaapverdië. Het schip ligt al dagen voor anker voor de Kaapverdische hoofdstad Praia, maar passagiers en bemanningsleden mogen niet van boord. De Kaapverdische autoriteiten willen alleen de drie zieke opvarenden aan land laten. Het plan is om door te varen naar Tenerife (Canarische Eilanden), waar een verdere medische screening kan plaatsvinden, mogelijk met betrokkenheid van de WHO en Nederlandse gezondheidsautoriteiten.

Rederij en passagiers: kalmte versus onrust

Oceanwide Expeditions, de Nederlandse rederij, heeft bevestigd dat het schip doorvaart naar Tenerife. Passagiers is opgedragen zoveel mogelijk afstand te houden en in hun eigen hut te blijven. Alle passagiers zijn getest, maar de uitslagen zijn nog niet bekend. Aan boord bevinden zich 88 passagiers en 59 bemanningsleden met 23 verschillende nationaliteiten. De Vlaamse passagier Helene Goessaert sprak met de VRT en zei dat er geen paniek is. 'Ik kan natuurlijk niet voor mijn medepassagiers spreken, maar we hebben op dit schip vaker woelig water gehad dan niet. Ik denk dat de mensen aan boord dus wel tegen een stootje kunnen.' Ze is tevreden over de informatievoorziening: 'Die is accuraat. Voor het overige is het afwachten.' Een Amerikaanse reisblogger aan boord uitte zich echter minder kalm in een videoboodschap.

Hantavirus: overdracht en symptomen

Hantavirussen worden voornamelijk overgedragen door muizen en ratten. Mensen kunnen besmet raken door het inademen van ingedroogde urine- of uitwerpseldeeltjes. In Nederland komen infecties zeer zelden voor. De symptomen zijn vaak mild: spierpijn, hoofdpijn, koorts en misselijkheid. In ernstige gevallen kunnen ademhalingsproblemen optreden, zoals bij de patiënten op de Hondius. De WHO en Nederlandse gezondheidsautoriteiten houden de situatie nauwlettend in de gaten. De uitbraak op de Hondius is een van de grootste clusters van hantavirus buiten een laboratoriumsetting in jaren. Het is nog onduidelijk hoe de besmetting aan boord is ontstaan, maar de reis door Zuid-Amerika, waar het virus endemisch is, speelt mogelijk een rol.

Open vragen en volgende stappen

De komende dagen zullen de testresultaten van alle passagiers uitsluitsel geven over de werkelijke omvang van de uitbraak. De WHO heeft nog niet bevestigd of de vijf verdachte gevallen daadwerkelijk hantavirus hebben. De reis naar Tenerife biedt een kans voor een grondige medische screening, maar roept ook vragen op over de veiligheid van de andere opvarenden tijdens de overtocht. De Kaapverdische autoriteiten blijven vasthouden aan hun weigering om passagiers aan land te laten, behalve de drie zieken. De rederij hoopt dat Tenerife wel medewerking verleent. Intussen blijft de situatie aan boord gespannen: passagiers in isolatie, een overleden Duitse vrouw aan boord, en twee bemanningsleden met ernstige ademhalingsproblemen. De wereld kijkt toe hoe deze maritieme gezondheidscrisis zich ontvouwt.

Samengevat

• WHO bevestigt twee hantavirusdoden en meldt vijf verdachte gevallen op cruiseschip Hondius.
• Schip met 147 opvarenden van 23 nationaliteiten ligt voor anker bij Kaapverdië; vaart door naar Tenerife.
• Kaapverdië weigert ontscheping; alleen drie zieken mogen van boord.
• Alle passagiers getest, uitslagen nog niet bekend; passagiers in hutten geïsoleerd.
• Hantavirus wordt overgedragen via knaagdieren; symptomen variëren van mild tot dodelijk.
• Rederij Oceanwide Expeditions en WHO coördineren volgende stappen; Nederlandse autoriteiten mogelijk betrokken.