Bijna 6.000 eerste asielaanvragen in eerste kwartaal 2026, grootste groep uit Palestijnse gebieden

De feiten

• Bijna 6.000 eerste asielaanvragen in Q1 2026, 33% meer dan Q1 2025.
• Grootste groep (1.100) heeft onbekende nationaliteit, voornamelijk Palestijnen.
• Aantal nareizigers steeg met 21% naar 4.600, waarvan 75% uit Syrië.
• Aanvragen uit Soedan stegen van 45 naar 485; uit Somalië van 145 naar 360.
• Aanvragen uit Syrië halveerden naar 530, maar Syriërs blijven op een na grootste groep.
• Rechtse partijen JA21 en VVD uitten zorgen over mogelijke toename nareis uit Gaza en Westelijke Jordaanoever.

Stijging asielaanvragen in eerste kwartaal 2026

In het eerste kwartaal van 2026 hebben bijna zesduizend mensen voor het eerst asiel aangevraagd in Nederland. Dat is een stijging van 33 procent vergeleken met dezelfde periode in 2025, maar een daling van 20 procent ten opzichte van het laatste kwartaal van 2025. De cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De grootste groep asielzoekers, 1.100 mensen, staat geregistreerd met een onbekende nationaliteit. Volgens CBS-hoofdsocioloog Tanja Traag kan dit twee oorzaken hebben: de persoon heeft geen identificatiepapieren, of komt uit een gebied dat Nederland niet als staat erkent. In de praktijk blijkt het grootste deel afkomstig uit de Palestijnse gebieden, die Nederland niet als staat erkent.

Daling Syrische aanvragen, stijging uit Soedan en Somalië

Het aantal eerste asielaanvragen uit Syrië daalde fors: 530 aanvragen, 410 minder dan een jaar eerder. Toch vormen Syriërs nog de op een na grootste groep. Daarentegen nam het aantal aanvragen uit Soedan toe van 45 naar 485, en uit Somalië van 145 naar 360. In Soedan woedt een verwoestende burgeroorlog die volgens hulporganisaties heeft geleid tot de ernstigste humanitaire crisis ter wereld. Traag benadrukt dat de cijfers het beste vergeleken kunnen worden met het eerste kwartaal van het voorgaande jaar vanwege seizoenspatronen. In de zomer zijn de aanvragen doorgaans hoger door betere weersomstandigheden, maar oorlogen kunnen dit patroon doorbreken.

Nareizigers: stijging en dominantie Syriërs

Het aantal nareizende familieleden steeg met 21 procent naar 4.600 in het eerste kwartaal van 2026. Driekwart daarvan, ongeveer 3.400 mensen, komt uit Syrië. Nareizigers volgen op een toegewezen asielaanvraag van een familielid, vaak mannen die hun vrouw en kinderen laten overkomen, aldus Traag. Sinds 2023 stijgt het aantal nareizigers jaar op jaar, terwijl het aantal eerste asielaanvragen juist daalt. Deze trend zet zich door in 2026.

Politieke zorgen over nareis uit Palestijnse gebieden

Rechtse partijen JA21 en VVD hebben twee weken geleden Kamervragen gesteld over een mogelijke toename van gezinshereniging en nareis vanuit Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Zij vrezen dat gezinshereniging wordt misbruikt om terroristen naar Nederland te laten komen. De asielminister moet de vragen nog beantwoorden. De IND-cijfers geven geen inzicht in de precieze herkomstlocatie van Palestijnse asielzoekers. Wel is bekend dat miljoenen Palestijnen niet in Gaza of op de Westelijke Jordaanoever wonen, maar in vluchtelingenkampen in omringende landen zoals Libanon en Jordanië.

Context en toekomstperspectief

De stijging van het aantal asielaanvragen in het eerste kwartaal van 2026 past in een breder patroon van toenemende migratiedruk, mede door conflicten in Soedan en Somalië. De daling van Syrische aanvragen kan verband houden met de veranderde situatie in Syrië, waar de IND overweegt te toetsen of asielzoekers naar veilige delen kunnen terugkeren. De komende maanden zullen uitwijzen of de stijging van het aantal eerste asielaanvragen aanhoudt, en hoe de politiek reageert op de zorgen over nareis uit Palestijnse gebieden. De antwoorden van de asielminister op de Kamervragen worden met spanning tegemoet gezien.

Samengevat

• Het aantal eerste asielaanvragen in Nederland steeg in Q1 2026 met 33% ten opzichte van Q1 2025.
• De grootste groep asielzoekers heeft een onbekende nationaliteit, voornamelijk Palestijnen uit niet-erkende gebieden.
• Het aantal nareizigers nam toe met 21%, vooral uit Syrië.
• Aanvragen uit Soedan en Somalië stegen sterk door oorlog en humanitaire crises.
• Rechtse partijen uitten zorgen over mogelijke misbruik van gezinshereniging vanuit Palestijnse gebieden.
• De IND overweegt te toetsen of asielzoekers naar veilige delen van Syrië kunnen terugkeren.