Quốc hội bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng, giao Chính phủ quy định mức miễn thuế cho hộ kinh doanh

Sự thật chính

• Luật sửa đổi 4 luật thuế được Quốc hội thông qua sáng 24/4/2026 với 466/488 đại biểu tán thành.
• Bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm dùng để miễn thuế TNCN và GTGT cho hộ, cá nhân kinh doanh.
• Chính phủ được giao quyền quy định mức doanh thu năm không phải nộp thuế, dựa trên các chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách.
• Luật có hiệu lực từ ngày thông qua (24/4/2026), riêng các điều 1, 2, 3 về thuế TNCN, GTGT, TNDN có hiệu lực từ 1/1/2026.
• Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định chi tiết chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Từ 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh cá thể phải tham gia BHXH bắt buộc với mức đóng tối thiểu 585.000 đồng/tháng.
• Các khoản chi được trừ khi tính thuế TNCN phải có hóa đơn, chứng từ, và thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng trở lên.

Quốc hội bỏ ngưỡng 500 triệu đồng, chuyển giao quyền quyết định cho Chính phủ

Sáng 24/4/2026, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Với 466 phiếu tán thành trên tổng số 488 đại biểu tham gia biểu quyết, luật mới bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm vốn được dùng làm căn cứ miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thay vào đó, luật sửa đổi khoản 1 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và khoản 25 Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, trao quyền cho Chính phủ quy định mức doanh thu năm không phải nộp thuế. Cụ thể, Chính phủ sẽ căn cứ vào các chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách để đưa ra mức phù hợp với bối cảnh kinh tế-xã hội từng thời kỳ. Động thái này đánh dấu sự thay đổi căn bản trong chính sách thuế đối với khu vực hộ kinh doanh, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam. Việc chuyển từ một ngưỡng cố định sang cơ chế linh hoạt được kỳ vọng sẽ giúp điều chỉnh chính sách sát với thực tế hơn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về mức doanh thu mới sẽ là bao nhiêu.

Hiệu lực thi hành và các quy định chuyển tiếp

Luật sửa đổi 4 luật thuế có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua, tức 24/4/2026, ngoại trừ quy định tại khoản 2 Điều 5. Các điều 1, 2 và 3 của luật – liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp – sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Như vậy, trên thực tế, các quy định mới về miễn thuế cho hộ kinh doanh đã được áp dụng từ đầu năm 2026, trước khi luật được Quốc hội thông qua. Điều này tạo ra một giai đoạn chuyển tiếp ngắn, yêu cầu các cơ quan thuế và người nộp thuế nhanh chóng thích ứng. Chính phủ đã ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nghị định gồm 5 chương, 19 điều, trong đó quy định rõ về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, doanh thu tính thuế, các khoản chi được trừ và không được trừ, cũng như thủ tục khai thuế, nộp thuế.

Hộ kinh doanh phải đối mặt với nghĩa vụ BHXH bắt buộc từ tháng 7/2025

Song song với cải cách thuế, từ ngày 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật BHXH sửa đổi. Mức đóng tối thiểu là 585.000 đồng mỗi tháng, một khoản chi phí mới mà nhiều hộ kinh doanh nhỏ chưa từng tính đến. Quy định này đánh dấu bước mở rộng đáng kể của lưới an sinh xã hội, nhưng cũng tạo thêm gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh cá thể vốn quen với cơ chế “khoán” thuế. Việc phải vừa tuân thủ thuế mới, vừa đóng BHXH bắt buộc buộc các hộ kinh doanh phải thay đổi tư duy quản lý tài chính. Theo các chuyên gia, đây là nấc thang để hộ kinh doanh chuyển từ mô hình quản lý đơn giản sang tư duy doanh nhân chuyên nghiệp. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nhiều hộ có thể gặp khó khăn về dòng tiền.

Chi tiết các khoản chi được trừ và thủ tục khai thuế mới

Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định các khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh phải là chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Đặc biệt, các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ. Về thủ tục, hộ kinh doanh mới ra kinh doanh phải khai thuế và nộp thuế GTGT, TNCN theo quy định riêng. Đối với hộ có doanh thu năm trên 500 triệu đồng, nghĩa vụ khai thuế được quy định cụ thể tại Chương III của nghị định. Hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số cũng phải tuân thủ cơ chế khai thuế, khấu trừ thuế riêng. Cơ quan thuế các cấp có trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức thi hành, trong khi Ủy ban nhân dân các cấp cũng được giao trách nhiệm phối hợp. Cục Thuế đã giới thiệu Sổ tay Hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế dành cho hộ kinh doanh từ ngày 10/3/2026 nhằm hỗ trợ người nộp thuế.

Bối cảnh và ý nghĩa của cải cách thuế đối với hộ kinh doanh

Việc bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh hiện đại hóa quản lý thuế, đặc biệt là đối với khu vực kinh tế phi chính thức. Hộ kinh doanh cá thể vốn là đối tượng khó kiểm soát thuế, thường xuyên kê khai doanh thu thấp hơn thực tế. Cơ chế mới cho phép Chính phủ linh hoạt điều chỉnh mức miễn thuế theo tình hình kinh tế, thay vì bị ràng buộc bởi một con số cố định. Tuy nhiên, việc giao quyền cho Chính phủ cũng tiềm ẩn rủi ro về sự thiếu ổn định trong chính sách. Các hộ kinh doanh sẽ phải theo dõi sát sao các nghị định mới để biết mức doanh thu nào được miễn thuế trong từng giai đoạn. Điều này đòi hỏi năng lực quản lý và tuân thủ cao hơn từ phía người nộp thuế. Các chuyên gia nhận định, cải cách lần này không chỉ đơn thuần là “siết chặt thuế” mà là bước chuyển để hộ kinh doanh tiến tới quản trị chuyên nghiệp, minh bạch hơn. Những hộ nào thích ứng nhanh sẽ có lợi thế cạnh tranh, trong khi những hộ chậm đổi mới có thể bị loại khỏi cuộc chơi.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ và triển vọng tới đây

Mặc dù luật đã được thông qua, vẫn còn nhiều chi tiết chưa được công bố. Toàn văn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026 đang được cập nhật. Mức doanh thu cụ thể mà Chính phủ sẽ quy định làm ngưỡng miễn thuế vẫn chưa được ấn định. Bên cạnh đó, các quy định về khai thuế đối với hộ kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số cũng cần được hướng dẫn chi tiết hơn. Cục Thuế đã và đang triển khai các lớp đào tạo, sổ tay hướng dẫn, nhưng việc áp dụng thực tế có thể gặp nhiều vướng mắc. Trong bối cảnh đó, các hộ kinh doanh cần chủ động cập nhật thông tin, chuẩn bị hồ sơ, chứng từ đầy đủ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định. Sự thành công của cải cách phụ thuộc vào khả năng thực thi của cơ quan thuế và sự hợp tác của người nộp thuế.

Tóm lược

• Quốc hội bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng, giao Chính phủ quy định mức miễn thuế linh hoạt theo từng thời kỳ.
• Luật có hiệu lực từ 24/4/2026, các quy định về thuế TNCN, GTGT, TNDN áp dụng từ 1/1/2026.
• Nghị định 68/2026/NĐ-CP chi tiết hóa chính sách thuế, bao gồm các khoản chi được trừ và thủ tục khai thuế.
• Từ 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh cá thể phải đóng BHXH bắt buộc tối thiểu 585.000 đồng/tháng.
• Các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế.
• Cải cách thuế thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi sang quản trị chuyên nghiệp, minh bạch hơn.