Trump gọi chỉ trích về thất bại trước Iran là 'phản quốc', giữa lúc Tehran gửi đề xuất đàm phán mới

Sự thật chính

• Trump tuyên bố ngày 1/5 rằng việc nói Mỹ không thắng Iran là 'phản quốc'.
• Iran gửi đề xuất đàm phán mới cho Mỹ qua trung gian Pakistan vào ngày 30/4.
• Chánh án Iran Gholamhossein Mohseni Ejei khẳng định Tehran 'chưa bao giờ né tránh đàm phán' nhưng không chấp nhận áp đặt.
• Mỹ phong tỏa các cảng Iran, ngăn xuất khẩu dầu trị giá 6 tỷ USD.
• Iran duy trì kiểm soát eo biển Hormuz, đáp trả lệnh phong tỏa của Washington.
• Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, ngừng bắn từ 7/4.
• Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Mỹ chịu 'thất bại nhục nhã'.
• Mỹ đang khởi động liên minh quốc tế 'Cấu trúc Tự do Hàng hải' để mở lại eo biển Hormuz.

Lời buộc tội 'phản quốc' từ Tổng thống Trump

Tổng thống Donald Trump ngày 1/5 đã chỉ trích gay gắt những người cho rằng Mỹ không giành chiến thắng trong cuộc xung đột với Iran, gọi tuyên bố đó là 'phản quốc'. Phát biểu tại Florida, ông nói: 'Chúng ta lại thấy phe cánh tả cực đoan nói rằng: “Chúng ta không chiến thắng”. Thật không thể tin nổi. Họ (Iran) không còn quân đội nữa. Tuyên bố như vậy là phản quốc.' Trump nhấn mạnh rằng Mỹ đã phá hủy hải quân Iran và phong tỏa hiệu quả các cảng của nước này. Ông cũng so sánh chiến dịch quân sự tại Iran với chiến dịch chớp nhoáng ở Venezuela hồi tháng 1, gọi đó là 'một trong những chiến dịch quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử'. Tuy nhiên, ông tránh tuyên bố chiến thắng sớm: 'Chúng ta đang làm tốt gần như vậy ở Iran. Nhưng tôi không muốn nói về điều đó cho đến khi công việc hoàn thành.'

Bức thư gửi Quốc hội khẳng định 'chiến tranh đã chấm dứt'

Tuyên bố của Trump được đưa ra sau khi ông gửi thư cho Quốc hội Mỹ, trong đó khẳng định cuộc chiến với Iran 'đã chấm dứt'. Bức thư nêu rõ: 'Vào ngày 7/4, tôi đã ra lệnh ngừng với Iran trong 2 tuần. Lệnh ngừng bắn này kể từ đó đã được gia hạn. Đã không có cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4. Các hành động thù địch bắt đầu vào ngày 28/2 đã chấm dứt.' Theo Hiến pháp Mỹ, chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến, nhưng hạn chế đó không áp dụng cho các hoạt động ngắn hạn hoặc chống lại mối đe dọa tức thời. Điều này cho thấy chính quyền Trump đã hành động trong khuôn khổ cho phép.

Iran gửi đề xuất đàm phán mới qua Pakistan

Trong khi đó, Iran đã chuyển đề xuất đàm phán mới nhất cho Mỹ thông qua Pakistan, với tư cách là trung gian hòa giải, vào ngày 30/4. Hãng thông tấn IRNA đưa tin nhưng không công bố nội dung văn bản. Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu nhánh tư pháp Iran, cùng ngày khẳng định nước này 'chưa bao giờ né tránh đàm phán', nhưng 'chắc chắn không chấp nhận hành động áp đặt'. 'Chúng tôi không muốn xung đột dưới bất cứ hình thức nào, chúng tôi không muốn chiến tranh hay để nó tiếp diễn', ông Ejei nói. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iran 'nhất định sẽ không từ bỏ các nguyên tắc và giá trị của mình trước kẻ thù độc ác để tránh chiến tranh'. Iran trước đó đã đề xuất Mỹ hoãn đàm phán hạt nhân, ưu tiên dỡ bỏ phong tỏa cảng biển và chấm dứt xung đột, nhưng Trump bác bỏ.

Phong tỏa và kiểm soát eo biển Hormuz: Cuộc đối đầu leo thang

Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Quân đội Mỹ tuyên bố đã ngăn Iran xuất khẩu lượng dầu trị giá 6 tỷ USD. Trump chỉ thị cho các quan chức an ninh chuẩn bị cho đợt phong tỏa kéo dài nhiều tháng, theo Wall Street Journal ngày 30/4. Iran tuyên bố vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz. Trump nhắc lại vụ tàu USS Spruance chặn bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran vi phạm lệnh phong tỏa, mô tả hành động này 'giống như cướp biển' và là 'một vụ làm ăn rất hời'. Iran chỉ trích hành động của Mỹ là 'cướp biển' và cảnh báo sẽ đáp trả.

Nguy cơ tái bùng phát giao tranh và cảnh báo từ Iran

Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, giao tranh dừng lại sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Tuy nhiên, lo ngại về một cuộc tấn công mới gia tăng khi Axios đưa tin Trump dự kiến nhận báo cáo về hành động quân sự tiềm tàng. Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, sẽ trình bày kế hoạch sử dụng bộ binh để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cảnh báo 'có thể sẽ sớm phải hành động lần nữa'. Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Mỹ chịu 'thất bại nhục nhã' và khẳng định Iran sẽ bảo vệ năng lực hạt nhân và tên lửa. Một quan chức cấp cao của Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công mới nào cũng sẽ dẫn đến 'những cuộc tấn công kéo dài và đau đớn' vào các căn cứ Mỹ trong khu vực.

Liên minh quốc tế và nỗ lực ngoại giao song song

Mỹ đang khởi động liên minh quốc tế mang tên 'Cấu trúc Tự do Hàng hải' để khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, Anh và Pháp dẫn đầu nỗ lực tập hợp liên minh gồm hàng chục quốc gia để mở lại eo biển, nhưng chỉ khi hòa bình được đảm bảo. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot khẳng định hai liên minh này 'không có cùng bản chất' và sẽ bổ sung lẫn nhau. Iran và Mỹ chỉ mới tổ chức một vòng đàm phán duy nhất tại Pakistan hôm 11/4. Các cuộc đàm phán đình trệ sau khi Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân và Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Đề xuất mới của Iran qua Pakistan có thể là nỗ lực cuối cùng để tránh một cuộc xung đột toàn diện.

Tóm lược

• Trump coi mọi chỉ trích về thất bại của Mỹ trước Iran là 'phản quốc', bất chấp việc ông đã thông báo chiến tranh 'chấm dứt' từ ngày 7/4.
• Iran gửi đề xuất đàm phán mới qua Pakistan, khẳng định sẵn sàng đàm phán nhưng không chấp nhận áp đặt.
• Mỹ phong tỏa các cảng Iran, ngăn xuất khẩu dầu trị giá 6 tỷ USD, trong khi Iran kiểm soát eo biển Hormuz.
• Nguy cơ tái bùng phát giao tranh hiện hữu khi Mỹ và Israel chuẩn bị kế hoạch quân sự mới, Iran cảnh báo đáp trả đau đớn.
• Anh và Pháp dẫn đầu liên minh quốc tế riêng để mở lại eo biển Hormuz, bổ sung cho nỗ lực của Mỹ.
• Cuộc đối đầu Mỹ-Iran vẫn ở thế bế tắc, với cả hai bên đều khẳng định lập trường cứng rắn.