Thu nhập vãng lai vài trăm nghìn đồng: Nỗi lo thuế bất ngờ trước hạn 4/5

Sự thật chính

• Hạn cuối nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025 là ngày 4/5.
• Anh H.D.M. (Hà Nội) phát hiện hai khoản thu nhập 500.000 đồng từ năm 2022 và 2024 chưa khấu trừ thuế qua eTax Mobile.
• Anh M. nộp thêm hơn 100.000 đồng tiền thuế và bị phạt chậm nộp 43.000 đồng do quá hạn.
• Chị Trần Thu Trang (Hà Nội) phát hiện khoản thu nhập vãng lai 200.000 đồng từ năm 2024, nộp thêm 307.000 đồng thuế và bị phạt 37.000 đồng.
• Anh N.K. (TP.HCM) lo lắng vì các khoản thu nhập vãng lai từ 2016-2022 không hiển thị trên eTax Mobile, tổng cộng 8-15 triệu đồng/năm.
• Trước đó, anh H. (nhân viên ngân hàng) bị phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai 3,6 triệu đồng chưa khấu trừ thuế trong 2 năm.
• Cơ quan thuế khuyến nghị cá nhân tự quyết toán rà soát thu nhập và điều kiện ủy quyền trước hạn 4/5.
• Thuế cơ sở 8 tỉnh Nghệ An hướng dẫn xử lý lỗi người phụ thuộc trên eTax Mobile, bao gồm cập nhật mã số thuế và xóa trùng.

Phát hiện bất ngờ từ eTax Mobile

Ngày 4/5 là hạn cuối nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025. Nhiều người dân 'giật mình' khi kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, phát hiện các khoản thu nhập vãng lai nhỏ từ 200.000 đến 500.000 đồng chưa được khấu trừ thuế. Những khoản thu nhập tưởng chừng không đáng kể này lại buộc người nộp thuế phải tự quyết toán, đối mặt nguy cơ bị phạt dù không cố tình sai phạm. Anh H.D.M. (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết mới nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc nợ thuế các năm 2022 và 2024. Điều khiến anh bất ngờ là những năm qua anh đều ủy quyền cho cơ quan chi trả quyết toán thay, thậm chí có năm còn được hoàn thuế.

Những khoản thu nhập 'vô tình' bị bỏ sót

Khi cài ứng dụng eTax Mobile, anh M. phát hiện hai khoản thu nhập 500.000 đồng vào năm 2022 và năm 2024, đều chưa được khấu trừ thuế. 'Đây là thù lao đi họp, thật sự tôi không thể nhớ nổi để tự quyết toán. Đến khi vào eTax Mobile tra cứu mới biết, chứ tôi không hề có ý định trốn thuế', anh M. nói. Tuần rồi anh đã lập tờ khai quyết toán và nộp thuế ngay trên eTax Mobile. Do quá hạn nộp tờ khai quyết toán (năm 2022 là 2 năm và năm 2024 là 1 năm), ngoài số tiền thuế phải nộp thêm hơn 100.000 đồng, anh còn bị phạt tiền chậm nộp 43.000 đồng. Nỗi lo lớn hơn là nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai quyết toán. 'Mức phạt nếu lên đến vài triệu đồng thì quá nặng. Vì số tiền nhận chỉ vài trăm nghìn đồng và không phải cố tình trốn thuế', anh M. lo lắng.

Nhiều trường hợp tương tự, lo ngại kéo dài

Không riêng gì anh M., nhiều trường hợp rơi vào tình cảnh tương tự. Chị Trần Thu Trang (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết cũng vừa phát hiện khoản thu nhập vãng lai 200.000 đồng từ năm 2024 khi tra cứu eTax Mobile. 'Tôi vừa hoàn tất quyết toán. Do quá hạn một năm nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm 307.000 đồng, tôi bị phạt 37.000 đồng tiền chậm nộp. Tôi đang lo có bị phạt chậm nộp tờ khai hay không. Nên ngày nào tôi cũng vào eTax Mobile kiểm tra thông báo', chị Trang cho hay. Anh N.K. (TP.HCM) cho hay năm 2025 ngoài thu nhập chính anh có phát sinh khoản thu nhập vãng lai 3,5 triệu đồng và đã nộp bổ sung thuế 40.000 đồng. Tuy nhiên, điều anh lo lắng nhất là những khoản thu nhập vãng lai từ năm 2016 đến 2022 không hiển thị trên ứng dụng eTax Mobile. 'Vừa qua tôi vô tình biết được trong những năm này tôi có thu nhập vãng lai dao động từ 8 đến 15 triệu đồng/năm, nhưng do ứng dụng không hiển thị nên tôi không đóng được. Tôi cũng không tìm được chứng từ khấu trừ thuế trong giai đoạn này vì thời gian qua đã quá lâu. Trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào?', anh N.K. đặt câu hỏi.

Tiền lệ phạt nặng và khuyến nghị từ cơ quan thuế

Những lo lắng của người dân hoàn toàn có cơ sở. Trước đó, báo chí từng phản ánh trường hợp anh H., nhân viên chi nhánh một ngân hàng cổ phần lớn, bị cơ quan thuế địa phương yêu cầu đóng bổ sung và phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai tổng cộng 3,6 triệu đồng chưa được khấu trừ thuế trong 2 năm. Trước hạn 4/5, cơ quan thuế khuyến nghị cá nhân tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân cần rà soát thu nhập, điều kiện ủy quyền và chủ động nộp hồ sơ đúng quy định. Việc chủ động kiểm tra trên eTax Mobile giúp người nộp thuế phát hiện sớm các khoản thu nhập vãng lai chưa được khấu trừ, tránh bị phạt do chậm nộp.

Hướng dẫn xử lý lỗi người phụ thuộc trên eTax Mobile

Thuế cơ sở 8 tỉnh Nghệ An vừa hướng dẫn cách xử lý một số lỗi liên quan tới người phụ thuộc khi tự quyết toán thuế qua eTax Mobile. Thứ nhất, lỗi 'không thể truy vấn thông tin người phụ thuộc' sau khi cập nhật mã số thuế theo số định danh. Cách xử lý là kiểm tra lại tình trạng người phụ thuộc, đảm bảo đã đăng ký giảm trừ đúng thời gian trong năm 2025, cập nhật lại mẫu 20-ĐK-TH-TCT và thông tin căn cước công dân. Nếu vẫn lỗi, liên hệ trực tiếp cơ quan thuế nhờ mở/đồng bộ lại mã người phụ thuộc. Thứ hai, bị trùng người phụ thuộc, muốn hủy để người còn lại làm quyết toán. Cách xử lý là trong tờ khai quyết toán 02/QTT-TNCN, vào Bảng kê 02-1/BK-QTT-TNCN, tìm tên người bị trùng và nhấn biểu tượng thùng rác (XÓA) để gỡ bỏ hoàn toàn hoặc điều chỉnh thời gian giảm trừ. Sau khi xóa, hoàn thiện các bước và nộp tờ khai; hệ thống sẽ 'nhả' mã số thuế để người còn lại đăng ký giảm trừ bình thường. Thứ ba, đã đăng ký người phụ thuộc từ lâu nhưng tra cứu không hiện trên eTax Mobile. Nguyên nhân có thể do thông tin chưa đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu chưa được đơn vị chi trả cập nhật, lỗi ứng dụng, hoặc người phụ thuộc chưa có mã số thuế. Cách xử lý bao gồm cập nhật ứng dụng, tự khai báo lại trong tờ khai bằng cách chọn 'Thêm mới người phụ thuộc', thực hiện thay đổi thông tin đăng ký thuế, hoặc liên hệ cơ quan thuế hoặc đơn vị chi trả để được hỗ trợ.

Những vấn đề còn bỏ ngỏ và khuyến cáo

Dù cơ quan thuế đã có hướng dẫn, nhiều người nộp thuế vẫn lo lắng về các khoản thu nhập vãng lai không hiển thị trên eTax Mobile từ nhiều năm trước, như trường hợp anh N.K. Việc không có chứng từ khấu trừ thuế do thời gian đã lâu khiến việc tự quyết toán trở nên khó khăn. Người nộp thuế cần chủ động liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn cụ thể, tránh bị phạt nặng. Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên thường xuyên kiểm tra eTax Mobile để phát hiện sớm các khoản thu nhập chưa khấu trừ, đồng thời lưu giữ chứng từ liên quan đến thu nhập vãng lai. Việc ủy quyền cho cơ quan chi trả quyết toán thay không đảm bảo tất cả các khoản thu nhập đều được khấu trừ, đặc biệt là các khoản thù lao nhỏ lẻ.

Bài học từ những trường hợp điển hình

Câu chuyện của anh M., chị Trang và anh N.K. cho thấy sự cần thiết của việc chủ động rà soát thu nhập cá nhân. Dù số tiền thuế phải nộp thêm không lớn, nhưng các khoản phạt chậm nộp và nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai có thể lên tới vài triệu đồng, gây gánh nặng không đáng có. Trường hợp anh H. bị phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai 3,6 triệu đồng là lời cảnh báo cho những ai chủ quan. Người nộp thuế cần hiểu rõ nghĩa vụ của mình, không nên ỷ lại vào việc ủy quyền quyết toán. Hạn cuối 4/5 đang đến gần, việc kiểm tra eTax Mobile và nộp tờ khai kịp thời là cách tốt nhất để tránh rủi ro.

Tóm lược

• Hạn cuối nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN là 4/5; nhiều người phát hiện thu nhập vãng lai nhỏ chưa khấu trừ qua eTax Mobile.
• Các khoản thu nhập vài trăm nghìn đồng có thể dẫn đến phạt chậm nộp và nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai.
• Người nộp thuế cần chủ động rà soát thu nhập trên eTax Mobile, không nên chỉ ủy quyền cho cơ quan chi trả.
• Cơ quan thuế khuyến nghị tự quyết toán và xử lý các lỗi người phụ thuộc theo hướng dẫn của Thuế cơ sở 8 tỉnh Nghệ An.
• Trường hợp anh H. bị phạt 20,7 triệu đồng vì 3,6 triệu đồng thu nhập vãng lai là bài học cảnh giác.
• Liên hệ cơ quan thuế nếu gặp lỗi kỹ thuật hoặc không tìm được chứng từ khấu trừ thuế từ nhiều năm trước.