Prywatny przewoźnik Velvet prezentuje pierwszy pociąg dużych prędkości – przełamuje monopol SNCF

Fakty

• Proxima (marka Velvet) zaprezentowała pierwszy z 12 zamówionych pociągów Avelia Horizon produkcji Alstomu.
• Kontrakt o wartości 850 mln euro obejmuje dostawę 12 składów oraz 15-letnie utrzymanie.
• Pociągi są piętrowe, wyposażone w wózki Jacobsa – jedne z nielicznych na świecie obok TGV Duplex i Euroduplex.
• Proxima planuje rozpocząć działalność operacyjną w 2028 roku, odbierając sukcesywnie 11 składów (jeden na miesiąc).
• Pierwszy pociąg został zaprezentowany pod koniec kwietnia 2026 roku.
• Monopol SNCF na francuskiej sieci KDP trwał od 1981 do 2021 roku, kiedy rynek otwarto dla konkurencji.
• Włoski przewoźnik Trenitalia jako pierwszy konkurent uruchomił 14 par pociągów na dobę we Francji.
• Alstom zaangażował 11 zakładów produkcyjnych we Francji do budowy składów.

Nowy gracz na francuskich torach

Prywatny francuski przewoźnik kolejowy Proxima, działający pod marką Velvet, zaprezentował pierwszy pociąg dużych prędkości Avelia Horizon w firmowych barwach. Skład, gotowy do pierwszych testów, ma być początkiem ofensywy na trasach z Paryża do Bordeaux, Rennes, Nantes i Angers. To pierwszy krok w kierunku przełamania wieloletniego monopolu państwowego przewoźnika SNCF na francuskiej sieci kolei dużych prędkości (KDP). Proxima zamówiła łącznie 12 piętrowych pociągów Avelia Horizon od Alstomu, a wartość kontraktu, obejmującego także 15-letnie utrzymanie pojazdów, wynosi 850 mln euro. Dostawy pozostałych składów będą realizowane sukcesywnie w roku planowanego debiutu, czyli w 2028 roku. Firma deklaruje, że rozpocznie działalność operacyjną zgodnie z harmonogramem, odbierając około jednego pociągu na miesiąc.

Koniec ery monopolu SNCF

Francja, obok Japonii, była światowym pionierem w dziedzinie kolei dużych prędkości. Od debiutu TGV w 1981 roku aż do 2021 roku monopol na francuskiej sieci KDP niezmiennie utrzymywały koleje państwowe SNCF. Sytuacja zmieniła się, gdy na francuskich torach zadebiutowała Trenitalia – włoski narodowy przewoźnik, który uruchomił 14 par pociągów na dobę. Przełom w rozwoju konkurencji ma przynieść 2028 rok, w którym zadebiutują dwaj prywatni operatorzy: Le Train oraz Proxima. Obie spółki są z francuskim kapitałem. Le Train zamówił 10 pociągów Talgo Avril produkcji hiszpańskiej, podczas gdy Proxima postawiła na rodzime rozwiązania, kupując 12 składów Avelia Horizon od Alstomu. Alstom, po wchłonięciu Bombardier Transportation, jest liderem na europejskim rynku taborowym.

Avelia Horizon – techniczny majstersztyk z opóźnieniami

Pociągi Avelia Horizon, znane również jako TGV M, to jedne z nielicznych piętrowych składów dużych prędkości na świecie, obok wcześniejszych TGV Duplex i Euroduplexów. Składają się z dwóch głowic napędowych oraz piętrowych członów pasażerskich. Na połączeniach członów zastosowano wózki Jacobsa, co redukuje masę całego składu w przeliczeniu na miejsce siedzące, kosztem nieco większych nacisków osiowych. Produkcja tych pociągów jest jednak znacząco opóźniona. W barwach SNCF Voyageurs pierwsze składy wyjadą na tory z pasażerami dopiero w tegoroczne wakacje. Proxima natomiast wciąż deklaruje, że rozpocznie działalność operacyjną zgodnie z planem w 2028 roku. Pociągi Avelia Horizon zostały również zamówione przez Eurostar oraz marokańskie koleje państwowe ONCF.

Zielono-różowa tożsamość wizualna

Zaprezentowany pociąg utrzymany jest w ciemnozielonym kolorze z białymi i różowymi akcentami. Różowy pojawia się także w logotypie Velvet. Niestety, Proxima nie ujawniła jeszcze zdjęć przestrzeni pasażerskiej ani jej konfiguracji. Nie wiadomo zatem, czy oferta produktowa będzie bliższa niskokosztowym połączeniom KDP, takim jak Ouigo czy Alvia, czy też zróżnicowana, z możliwością podróżowania w różnych klasach. Składy powstają w całości we Francji, w 11 zakładach produkcyjnych Alstomu. Kontrakt obejmuje także budowę nowego zaplecza technicznego w rejonie Bordeaux, gdzie będzie prowadzone 15-letnie utrzymanie pojazdów.

Perspektywy i wyzwania

Wejście Velvet na rynek może znacząco obniżyć ceny biletów na trasach dużych prędkości, które od lat były krytykowane za wysokie koszty. Jednak opóźnienia w produkcji Avelia Horizon oraz nieujawniona strategia cenowa i konfiguracja pociągów pozostawiają wiele pytań. Czy Velvet zdoła zdobyć wystarczający udział w rynku, by konkurować z SNCF i Trenitalią? Rok 2028 będzie kluczowy dla francuskiej kolei. Jeśli Proxima dotrzyma terminów, pasażerowie zyskają nową alternatywę, a rynek KDP we Francji wejdzie w erę prawdziwej konkurencji.

Podsumowanie

• Proxima (Velvet) zaprezentowała pierwszy z 12 pociągów Avelia Horizon, planując debiut w 2028 roku.
• Kontrakt o wartości 850 mln euro obejmuje dostawę i 15-letnie utrzymanie składów.
• Pociągi Avelia Horizon to jedne z nielicznych piętrowych składów dużych prędkości na świecie.
• Monopol SNCF na francuskiej sieci KDP trwał od 1981 do 2021 roku, a konkurencja dopiero raczkuje.
• Alstom zaangażował 11 zakładów we Francji do produkcji pociągów dla Velvet.
• Nie ujawniono jeszcze konfiguracji wnętrza ani strategii cenowej przewoźnika.