Iraq giảm giá dầu thô tới 33,4 USD/thùng để duy trì xuất khẩu qua eo biển Hormuz

Sự thật chính

• Iraq chào bán dầu Basrah Medium với chiết khấu 33,4 USD/thùng cho giai đoạn 1-10/5.
• Dầu Basrah Heavy giảm 30 USD/thùng so với giá bán chính thức tháng 5.
• Chỉ 2 tàu chở dầu bốc hàng tại cảng Basrah trong tháng 4, giảm từ 12 tàu tháng 3.
• Iraq nối lại xuất khẩu dầu qua cửa khẩu Rabia với Syria sau 13 năm phong tỏa.
• 70 xe bồn chở dầu đã được lệnh di chuyển qua cửa khẩu Rabia.
• Sản lượng dầu Iraq đạt 4-4,5 triệu thùng/ngày, xuất khẩu trung bình 3,33 triệu thùng/ngày năm 2025.
• Điều khoản bất khả kháng không áp dụng cho hợp đồng mới do người mua đã chấp nhận rủi ro.

Chiết khấu kỷ lục nhằm giữ chân khách hàng

Iraq đang chào bán các lô dầu thô Basrah giao tháng 5 với mức chiết khấu sâu chưa từng có, lên tới 33,4 USD/thùng, nhằm thu hút người mua trong bối cảnh eo biển Hormuz trở nên nguy hiểm. Theo thông báo ngày 3/5 từ Tổ chức Nhà nước về Tiếp thị Dầu mỏ (SOMO), dầu Basrah Medium được giảm lần lượt 33,4 USD và 26 USD so với giá bán chính thức (OSP) cho hai giai đoạn: từ 1/5 đến 10/5 và từ 11/5 đến hết tháng. Dầu Basrah Heavy cũng được chiết khấu 30 USD/thùng so với OSP cùng kỳ. Các lô hàng được bán theo điều kiện giao hàng lên tàu (FOB) tại cảng Basrah hoặc phao neo đơn điểm, đều nằm trong vùng biển thuộc eo biển Hormuz. SOMO xác định mức OSP dựa trên điểm đến cuối cùng của lô hàng. Đáng chú ý, điều khoản bất khả kháng không được áp dụng, vì các bên đã nhận thức rõ rủi ro địa chính trị hiện tại.

Eo biển Hormuz tê liệt, xuất khẩu đình trệ

Hoạt động xuất khẩu dầu của Iraq đã chịu ảnh hưởng nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran. Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, bị gián đoạn do xung đột khu vực, khiến các tàu chở dầu không thể tiếp cận cảng Basrah. Dữ liệu từ Kpler cho thấy trong tháng 4, chỉ có hai tàu thực hiện bốc hàng tại cảng Basrah, giảm mạnh so với 12 tàu trong tháng 3 và xa so với mức thông thường khoảng 80 tàu mỗi tháng. Một trong hai tàu đã đi qua eo biển Hormuz, trong khi tàu còn lại vẫn chưa thể rời khu vực. Iraq đã phải cắt giảm sản lượng từ sớm khi công suất lưu trữ nhanh chóng bị lấp đầy do xuất khẩu đình trệ. Dù vẫn duy trì một phần xuất khẩu qua đường ống dẫn dầu sang Thổ Nhĩ Kỳ, khối lượng này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ so với vận chuyển đường biển trước đây.

Điều kiện đi kèm: người mua phải chấp nhận rủi ro

Các ưu đãi giảm giá đi kèm yêu cầu người mua phải chấp nhận vận chuyển dầu qua khu vực sâu trong Vịnh Ba Tư, đồng nghĩa với việc đi qua eo biển Hormuz. SOMO nhấn mạnh điều khoản bất khả kháng sẽ không được áp dụng cho các hợp đồng này, do các bên đã nhận thức rõ điều kiện đặc biệt hiện tại. Ngoài các hợp đồng dài hạn, SOMO cũng đã chào bán dầu thô Qaiyarah thông qua đấu thầu giao ngay trong tuần trước, nhưng các lô hàng này vẫn yêu cầu bốc dỡ tại khu vực sâu trong Vịnh Ba Tư, tiếp tục đặt ra thách thức lớn về vận chuyển. Động thái này cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với các nhà sản xuất dầu trong khu vực, khi yếu tố địa chính trị đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng và buộc các bên phải đưa ra các ưu đãi giá chưa từng có để duy trì dòng chảy xuất khẩu.

Nối lại tuyến đường bộ qua Syria sau 13 năm

Trong bối cảnh xuất khẩu đường biển bị tắc nghẽn, Iraq đã tìm cách đa dạng hóa các tuyến thương mại. Ngày 2/5, Cơ quan quản lý Cảng biên giới Iraq thông báo nước này đã bắt đầu khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu qua cửa khẩu biên giới Rabia với Syria, tuyến đường bị phong tỏa suốt 13 năm qua. Theo cơ quan này, bước đi này nhằm mục đích mở rộng cơ hội xuất khẩu và đa dạng hóa các tuyến thương mại, và 70 xe bồn chở dầu đã được lệnh di chuyển. Quyết định nối lại các hoạt động xuất khẩu dầu qua hành lang chiến lược Rabia sẽ góp phần giảm tải cho các tuyến đường khác, đa dạng hóa kênh bán hàng, hỗ trợ nền kinh tế quốc gia và tăng nguồn thu. Trước đó, những con tàu chở dầu của Iraq đã bị tấn công gần cảng Basra ở miền Nam, buộc chính quyền nước này phải ngừng xuất khẩu bằng đường biển từ các mỏ lớn nhất ở phía Nam, đồng thời kích hoạt các đường ống dẫn tới Thổ Nhĩ Kỳ và vận chuyển dầu bằng xe bồn trên bộ tới các cảng ở Syria.

Tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu

Iraq là quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai khu vực Trung Đông, với sản lượng đạt khoảng 4-4,5 triệu thùng/ngày. Theo dữ liệu từ Kpler, trong năm 2025, Iraq xuất khẩu trung bình khoảng 3,33 triệu thùng dầu mỗi ngày, phần lớn sản lượng được vận chuyển sang thị trường châu Á. Việc xuất khẩu bị đình trệ qua eo biển Hormuz đã gây áp lực lên nguồn cung toàn cầu, buộc Iraq phải giảm giá mạnh để duy trì dòng chảy. Các mức chiết khấu sâu như vậy phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng, khi các nhà sản xuất phải chấp nhận giảm giá lớn để bù đắp rủi ro vận chuyển. Điều này cũng cho thấy sự phụ thuộc của thị trường dầu mỏ vào eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Triển vọng và thách thức phía trước

Việc Iraq nối lại xuất khẩu qua Syria và giảm giá mạnh cho thấy nỗ lực thích ứng với tình hình địa chính trị bất ổn. Tuy nhiên, các giải pháp thay thế như đường ống dẫn dầu sang Thổ Nhĩ Kỳ và vận chuyển bằng xe bồn chỉ có thể bù đắp một phần nhỏ so với khối lượng xuất khẩu đường biển trước đây. Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu gần cảng Basra vẫn tiếp diễn, đe dọa bất kỳ nỗ lực khôi phục nào. Các nhà giao dịch cho rằng, nếu căng thẳng Mỹ-Israel-Iran tiếp tục leo thang, Iraq có thể phải duy trì các mức chiết khấu sâu trong nhiều tháng tới, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách quốc gia vốn phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ. Đồng thời, việc mở lại cửa khẩu Rabia với Syria mở ra một hướng đi mới, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về an ninh và hiệu quả kinh tế của tuyến đường bộ này.

Tóm lược

• Iraq giảm giá dầu thô tới 33,4 USD/thùng để duy trì xuất khẩu qua eo biển Hormuz đang bị đe dọa.
• Chỉ 2 tàu chở dầu bốc hàng tại cảng Basrah trong tháng 4, giảm mạnh so với mức bình thường 80 tàu/tháng.
• Người mua phải chấp nhận vận chuyển qua vùng nguy hiểm và không được áp dụng điều khoản bất khả kháng.
• Iraq nối lại xuất khẩu dầu qua cửa khẩu Rabia với Syria sau 13 năm, với 70 xe bồn đã được điều động.
• Sản lượng dầu Iraq đạt 4-4,5 triệu thùng/ngày, xuất khẩu chủ yếu sang châu Á bị gián đoạn.
• Căng thẳng Mỹ-Israel-Iran tiếp tục đe dọa tuyến hàng hải chiến lược, buộc Iraq phải tìm lối thoát thay thế.